Tag Archives: βιασμός

Πως δημιουργείται η νοοτροπία του βιασμού

Η κουλτούρα του βιασμού έχει πολλές εκφάνσεις, αλλά μια από αυτές γίνεται προφανής όταν ένας άντρας λέει πως βίασε μια γυναίκα διότι αυτή τον προκάλεσε με κάποιο τρόπο.

Ακόμα και σε μια κοινωνία σαν την Ελληνική που είναι αρκετά προχωρημένη σε πολλά θέματα χειραφέτησης των γυναικών, η νοοτροπία αυτή εμφανίζεται πιο συχνά από ότι θα περιμέναμε.

Για παράδειγμα, έχουμε ακούσει πολλές φορές πως μια γυναίκα που φοράει «προκλητικά ρούχα» και άρα «πάει γυρεύοντας».

Όπως αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης, το «προκλητικό» του ρούχου είναι εντελώς υποκειμενικό και, στη τελική, η κάθε γυναίκα θα έπρεπε να έχει δικαίωμα να φορέσει οτιδήποτε νομίζει η ίδια πως είναι ωραίο. Αν εμάς δεν μας αρέσει τότε μπορούμε να μη τη κάνουμε παρέα, αλλά ο βιασμός δεν δικαιολογείται σε καμία περίπτωση από τις ενδυματολογικές της επιλογές.

Σε κάποιους μπορεί αυτά να ακούγονται υπερβολικά αλλά πρόσφατα είχαμε ένα εντυπωσιακό παράδειγμα του πως καλλιεργείται η νοοτροπία του βιασμού σε μικρά παιδιά.

Στο Τεννεσσί των ΗΠΑ, μια γυναίκα κατέβηκε με το φίλο της στη πισίνα του συγκροτήματος κατοικιών όπου έμεναν.

Η γυναίκα αυτή φορούσε ένα ολόσωμο μαγιό. Μέσα σε μερικά λεπτά δέχθηκε παρατήρηση από τη διαχείριση του συγκροτήματος πως το μαγιό της ήταν ακατάλληλο. Όταν πήγε στο γραφείο να πάρει εξηγήσεις, μια γυναίκα της είπε πως το σώμα της είναι ακατάλληλο και μπορεί να προκαλέσει σεξουαλικά τους νεαρούς. Της είπε επίσης πως δεν θα επέτρεπε σε παιδιά να είναι μαζί της στον ίδιο χώρο διότι θα «τους μπουν ιδέες».

Αν θέλετε λεπτομέρειες δείτε εδώ τη περιγραφή του φίλου της κοπέλας.

Screen Shot 2017-06-23 at 7.16.33 p.m.

Το αν εμάς μας φαίνεται προκλητικό το μαγιό ή το σώμα της κοπέλας είναι αδιάφορο. Αυτό που έχει σημασία είναι πως η κυρία που της έκανε παρατήρηση θεωρεί λογικό πως μια γυναίκα πρέπει να ντύνεται με συγκεκριμένο τρόπο ώστε να μη προκαλεί τους νέους διότι δεν μπορούν να ελέγξουν τον εαυτό τους. Με άλλα λόγια, αν προκληθούν αρκετά, θα ήταν ικανοί ακόμα και να βιάσουν.

Αντί αυτή η κυρία να εκπαιδεύει τα παιδιά της στο να ελέγχουν τον εαυτό τους και τις ορμές τους, πιστεύει πως πρέπει οι γύρω της να προσαρμοστούν στις δικές τους ιδιοτροπίες. Έτσι λοιπόν, είναι πιθανόν, αυτά τα αγόρια να διαπράξουν ένα βιασμό και μετά να χρησιμοποιήσουν τη δικαιολογία πως προκλήθηκαν.

Αν δεν εξηγήσουμε στα παιδιά μας πως δεν υπάρχει δικαιολογία για το βιασμό και πως όταν κάποιος δεν έχει συναινέσει για σεξ δεν προχωράμε, η νοοτροπία του βιασμού δύσκολα θα ηττηθεί.

Για όλα φταίει ο «καταναλωτισμός»

xl-copy_030617012716

Για πολλά χρόνια ο «καταναλωτισμός» ήταν μια κακή λέξη, μια βρισιά πολλές φορές. Τη χρησιμοποιούσαν για να δικαιολογήσουν κάθε λογής κακό, από τα διαζύγια μέχρι την ενδοοικογενειακή βία.

Αυτά στην Ελλάδα διότι στο εξωτερικό δεν ήταν τόσο διαδεδομένη αυτή η χρήση. Μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον διότι είναι προφανές πως η Καθολική Εκκλησία της Ινδίας ζήλεψε την ικανότητά μας να λέμε ότι μας κατέβει και αποφάσισε να το κάνει και αυτή.

Ο Mathew Vadakkacheril, Ινδός Καθολικός παπάς από τη Κεράλα της Ινδίας κατηγορείται για τον κατ’ εξακολούθηση βιασμό μιας 15χρονης. Ο παππάς τη βίασε πολλές φορές και τελικά έμεινε έγκυος. Πλέον έχει μεταφερθεί σε ορφανοτροφείο.

Αυτό όμως που έχει εξοργίσει την Χριστιανική κοινότητα είναι η προσπάθεια ενός Καθολικού περιοδικού να χρεώσει την ευθύνη στο θύμα με τη δικαιολογία πως «ξέχασε ποια είναι η θέση της».

Πιο συγκεκριμένα λέει:

Here, the girl is above the age of 15. Let me tell you this, as I consider you like my daughter – you are also at fault. Before the Lord, it is you who will have to answer first. Daughter, why did you forget who a priest is? He has a human body and has temptations. He may have forgotten his position for a few seconds, my child who has taken the Holy Communion, why didn’t you stop or correct him?»

Όπως φαίνεται από το παραπάνω, ο παπάς είναι άνθρωπος και έχει αδυναμίες και πειρασμούς και άρα μέρος της ευθύνης πέφτει και στη κοπέλα η οποία όφειλε να τον σταματήσει και να τον διορθώσει.

Σαν να μην έφτανε αυτό, ο επίσκοπος Paul Thelekat είπε:

«consumerism is indeed a situation affecting everyone in the world and priests are also in the world. It is in celibacy and in virginity the crisis become apparent first, then it will become a crisis of fidelity in marriage with extra-marital and premarital sex. Women are presented as commodity both in media and in advertisements and all commodities are marketed with girls and women where human body is dehumanised.»

Ο καταναλωτισμός λοιπόν φταίει για το βιασμό. Αυτά συμβαίνουν όταν θες να αγοράσεις ένα ακόμα ζευγάρι παπούτσια και δύο παντελόνια τζιν παραπάνω. Σε βιάζει ένας παπάς.

Προφανώς δεν είναι όλοι οι παπάδες έτσι και δεν αντιδρούν όλες οι εκκλησίες έτσι. Αλλά δυστυχώς αυτή η περίπτωση δεν είναι η μόνη και έχουμε πολλά παραδείγματα όπου η εκκλησία ρίχνει το φταίξιμο για τις πράξεις των στελεχών της στα θύματα.

Αν μη τι άλλο, τέτοια γεγονότα πρέπει να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε ότι μπορεί να πιστεύουμε πως ο θεός είναι τέλειος, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως και η εκκλησία ή οι παπάδες είναι επίσης τέλειοι. Δεν πρέπει λοιπόν να υπερασπιζόμαστε την εκκλησία τυφλά και σε κάθε περίπτωση. Αντιθέτως πρέπει να τους κρίνουμε όπως κρίνουμε κάθε άλλο θεσμό που υπάρχει. Αυστηρά και με μοντέρνα ηθικά κριτήρια.

Όλους ανεξαιρέτως.

 

Οι μύθοι για το βιασμό

Οφείλω να ομολογήσω πως τη διάθεσή μου για σκεπτικισμό, έρευνα και χρήση λογικών επιχειρημάτων την οφείλω σε μεγάλο βαθμό στη μητέρα μου, η οποία δεν ήταν τρομερά μορφωμένη, αλλά με κατεύθυνε πάντα με τέτοιο τρόπο ώστε να αμφισβητώ αυτό που φαινόταν, μέχρι να πάρω μια λογική εξήγηση.

Ένα από τα θέματα στα οποία ήταν πάντα πιο ευαισθητοποιημένη από άλλες γυναίκες, ήταν ο βιασμός και ειδικά οι μύθοι που κυκλοφορούν για αυτόν. Βέβαια θα μου πείτε πως 20 χρόνια πριν οι Έλληνες ήμασταν διαφορετικοί και πλέον ο βιασμός δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο. Θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω. Ακόμα ακούω ανέκδοτα για το θέμα και ενώ δεν έχω πρόβλημα με το χιούμορ, όταν αυτό χρησιμοποιείται προκειμένου να διαιωνιστούν κάποιες λανθασμένες πεποιθήσεις τότε ενοχλούμαι.

Αυτό που με εντυπωσιάζει ακόμα περισσότερο από τα ανέκδοτα είναι πως πολλές γυναίκες μεταφέρουν τέτοιους μύθους λες και δεν συμβαίνει τίποτα. Θα το περίμενα από άντρες και ειδικά από αυτούς που η μητέρα τους δεν είχε πολλά δικαιώματα στο σπίτι, αλλά όταν τα ακούω από γυναίκες πραγματικά μένω με ανοιχτό το στόμα.

Ας δούμε λοιπόν μερικούς από τους πιο δημοφιλείς μύθους σχετικά με το βιασμό.

Μύθος: Ο βιασμός είναι σεξ
Αλήθεια: Τα θύματα βιασμού τον αντιμετωπίζουν σαν μια πράξη βίας και όχι σεξ. Είναι μια εμπειρία που αλλάζει τη ζωή του θύματος και αν ξεφύγει με τη ζωή του/της τότε είναι τυχερή.

Μύθος: Οι γυναίκες προκαλούν τους άντρες και κατ’ επέκταση το βιασμό τους με τη συμπεριφορά τους.
Αλήθεια: Οι έρευνες έχουν δείξει πως η συντριπτική πλειοψηφία των βιασμών είναι προμελετημένοι. Χιλιάδες γυναίκες, παιδιά και άντρες κάθε εμφάνισης, συμπεριφοράς και νοοτροπίας βιάζονται κάθε χρόνο. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες στο βιασμό είναι η “ευκαιρία”.

Μύθος: Οι βιαστές είναι άτομα κατώτερης μόρφωσης, φτωχά, περιθωριακά
Αλήθεια: Οι βιαστές έρχονται από όλες τις κοινωνικές βαθμίδες και μπορεί να είναι κυριολεκτικά ο οποιοσδήποτε, ένας γιατρός, ένας αστυνόμος, ένας ζητιάνος.

Μύθος: Ο βιασμός είναι ένα σπάνιο έγκλημα.
Αλήθεια: Σύμφωνα με το Αμερικάνικο Υπουργείο Δικαιοσύνης  από το 1973 μέχρι το 1987 βιάζονταν περίπου 155.000 γυναίκες το χρόνο. Πολλοί βιασμοί δεν αναφέρονται στις αρχές είτε λόγο φόβου αντιποίνων είτε για άλλους κοινωνικούς λόγους.

Μύθος: Οι γυναίκες έχουν φαντασιώσεις στις οποίες είναι θύματα βιασμού.
Αλήθεια: Η σημαντική διαφορά εδώ είναι η λέξη “φαντασίωση”. Στο μυαλό μας ή κατά τη διάρκεια του σεξ μπορούμε να φαντασιωθούμε οτιδήποτε. Η σημαντική διαφορά είναι πως η κατάσταση είναι ελεγχόμενη και μπορεί να σταματήσει ανά πάσα στιγμή με μία λέξη. Ο βιασμός δεν σταματά με μία λέξη.

Μύθος: Ο σύζυγος δεν μπορεί να βιάσει τη σύζυγο.
Αλήθεια: Αν δεχθούμε το παραπάνω είναι σαν να λέμε πως οι παντρεμένες έχουν λιγότερα δικαιώματα από ότι οι ελεύθερες.

Μύθος: Μετά το βιασμό η γυναίκα μπορεί να επιστρέψει στην κανονική της ζωή σαν να μη συνέβη τίποτα.
Αλήθεια: Μετά το βιασμό η γυναίκα μπορεί να έχει μια καλύτερη εικόνα για τα όρια της δύαμής της, σωματικής και ψυχολογικής, αλλά θα έχει αλλάξει για πάντα. Ο βιασμός είναι μια εμπειρία που αλλάζει εντελώς τη ζωή.

Μύθος: Οι άντρες δεν πέφτουν θύματα βιασμού.
Αλήθεια: Το 1991 υπήρχαν 20.000 θύματα βιασμού που ήταν άντρες από 12 ετών και πάνω.

Μύθος: Μόνο οι “κακές-ανήθικες” γυναίκες μπορεί να βιαστούν.
Αλήθεια: Λίγα εγκλήματα φέρουν τόσο δυνατό στίγμα όπως αυτό του βιασμού. Μας αρέσει να πιστεύουμε πως μιας και η κοπέλα είχε πιεί παραπάνω, είχε ντυθεί προκλητικά, κυκλοφορούσε αργά, μιλούσε με άγνωστους, “προκάλεσε” το βιαστή της, και εμείς που δεν κάνουμε τίποτα από αυτά είμαστε ασφαλείς. Η αλήθεια είναι πως η βία είναι βία και το όχι είναι όχι.

Μύθος: Οι βιασμοί γίνονται το βράδυ στους δρόμους.
Αλήθεια: Οι βιασμοί γίνονται ανά πάσα στιγμή και ανά πάσα ώρα. Πολλοί βιασμοί γίνονται μέσα στο σπίτι του ίδιου του θύματος.

Μύθος: Οι βιασμοί γίνονται συνήθως σε νεότερα και ελκυστικότερα κορίτσια.
Αλήθεια: Θύμα βιασμού μπορεί να πέσει ο οποιοσδήποτε και ανά πάσα στιγμή ανεξαρτήτως ηλικίας, ντυσίματος ή εμφάνισης. Έρευνες έχουν δείξει πως το βασικό χαρακτηριστικό για επιλογή θύματος είναι η δυνατότητα να τρομοκρατηθεί το θύμα και να τεθεί υπό έλεγχο.

Μύθος: Οι περισσότεροι βιαστές βιάζουν μία φορά και μετά σταματούν
Αλήθεια: Ο βιαστής θα βιάσει και θα ξαναβιάσει  μέχρι να τον σταματήσουν.

Νομίζω πως η παραπάνω λίστα περιέχει τη συντριπτική πλειοψηφία των μύθων για το βιασμό. Το πρόβλημα είναι πως πολλές φορές είτε ή άντρες είτε και οι γυναίκες διαιωνίζουμε αυτούς τους μύθους και με αυτό το τρόπο βοηθάμε την “κουλτούρα του βιασμού” να παραμείνει ζωντανή.

110226-108112

Τί μπορούμε να κάνουμε για μειώσουμε το φαινόμενο του βιασμού;

Οι περισσότεροι νομίζουν πως πρέπει να ενημερώσουμε τα κορίτσια τί πρέπει να κάνουν προκειμένου να αποφύγουν ένα επίδοξο βιαστή, αλλά όπως είδαμε και παραπάνω το να αποφεύγεις σκοτεινά σοκάκια, περίεργους άντρες και να βγαίνεις το βράδυ δεν είναι εγγύηση για τίποτα.

Οπωσδήποτε τα κορίτσια πρέπει να τα ενημερώνουμε από νωρίς για αυτό το θέμα, αλλά η έμφαση πρέπει να δοθεί στα αγόρια.
Πρέπει να τους δώσουμε να καταλάβουν πως δεν είναι σωστό να αντικειμενικοποιούνται οι γυναίκες (και όχι μόνο), πως σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται βία προς άλλα μέλη της κοινωνίας, και πως ο σεβασμός προς τις επιθυμίες όλων είναι βασικό χαρακτηριστικό μιας πολιτισμένη κοινωνίας.
Ακόμα πιο σημαντικό από το να τους εξηγήσουμε είναι το να πράξουμε αναλόγως. Στο σπίτι οι γυναίκες πρέπει όχι μόνο να φαίνονται αλλά να είναι ίσες με τους άντρες, να μην είναι θύματα γελιοποίησης ή μείωσης της προσωπικότητάς τους. Να χαίρουν σεβασμού και να απαιτούμε και από τα παιδιά να δείχνουν τον ίδιο σεβασμό..

Είναι δουλειά των γονιών να εξηγήσουμε στα αγόρια μας πως δεν έχει σημασία πως είναι ντυμένη μια γυναίκα, πως περπατάει, πως γελάει, πως μιλάει, αν πίνει και που κυκλοφορεί. Το “όχι” σημαίνει όχι και “δεν θέλω” σημαίνει δεν θέλω. Εκεί σταματάμε.

Πηγές: