Category Archives: Books

Γενηθήτω το φως

Όλοι οι επιστήμονες ήταν μαζεμένοι στο κέντρο ελέγχου του Multivac και διασκέδαζαν. Γιόρταζαν το δέκατο χρόνο λειτουργίας του υπερ-υπολογιστή που είχαν φτιάξει. Ήταν μια ομαδική προσπάθεια από επιστήμονες από όλες τις χώρες και το αποτέλεσμα ήταν ο μεγαλύτερος και δυνατότερος υπολογιστής που είχε ποτέ φτιαχτεί. Ήταν ήδη μεγάλος όσο μια μικρή πόλη και οι υπόγειες εγκαταστάσεις όπου βρίσκονταν δύσκολα τον χωρούσαν.

Στον Multivac αποθηκεύονταν συνεχώς όλη η γνώση της ανθρωπότητας και ταυτοχρόνως ήταν διαθέσιμη σε οποιονδήποτε άνθρωπο στον κόσμο. Ήταν το πιο δυνατό σημάδι πως η ανθρωπότητα είχε ξεπεράσει τις έχθρες του παρελθόντος και είχε φτάσει σε ένα σημείο όπου όλοι συνεργάζονταν για το κοινό καλό.

Το αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας ήταν ο Multivac και όχι μόνο.

Οι επιστήμονες ήταν χαρούμενοι διότι ο Multivac, στα ελάχιστα χρόνια που δούλευε είχε ξεπεράσει τις προσδοκίες τους και ίσως και τους ίδιους. Είχε πάψει προ πολλού να είναι μια μηχανή συλλογής πληροφορίας και είχε γίνει ένα κέντρο παραγωγής πληροφορίας. Ήταν η μηχανή που έδινε συνεχώς λύσεις στα προβλήματα της ανθρωπότητας και μέσα στα δέκα χρόνια λειτουργίας της είχε καταφέρει να τους βοηθήσει να λυθούν τα προβλήματα της πείνας, του υπερπληθυσμού και της ενέργειας βάζοντας “χαλινάρια” στον ήλιο και έτσι πλέον οι άνθρωποι είχαν περισσότερη ενέργεια από όση χρειάζονταν.

Οι επιστήμονες λοιπόν είχαν κάθε λόγο να χαίρονται.

-Αλλά, λέει ο ένας, τι θα γίνει όταν όλα τελειώσουν;
-Τι εννοείς; Ρωτάει ένας συνάδερφός του
-Εννοώ τι θα γίνει όταν ο ήλιος μας πεθάνει;
-Θα μετακομίσουμε σε άλλο πλανήτη όπου θα υπάρχει ήλιος. Ο Multivac έχει ήδη βρει μερικούς υποψήφιους και υπολογίζουμε πως πολύ πριν πεθάνει ο ήλιος μας θα έχουμε τη τεχνολογία για να κάνουμε το άλμα.
-Ναι, σωστά, αλλά τι θα γίνει όταν πεθάνει και ο νέος ήλιος;
-Θα πάμε στον επόμενο και στον επόμενο και στον επόμενο.
-Το ξέρεις όμως πως θα έρθει μια μέρα που θα πεθάνει και ο τελευταίος ήλιος. Τότε;
-Μιλάς για μερικά δισεκατομμύρια χρόνια αργότερα, έτσι; Μιλάς για ένα μέλλον τόσο μακρινό που δεν μπορεί κανείς να δει τι θα μπορούσε να γίνει.
-Προφανώς, αλλά δεν παύει να είναι ένα θέμα που θα αντιμετωπίσουμε κάποια στιγμή.
-Έχω μια ιδέα! Αντί να συζητάμε για ένα θέμα που δεν μπορούμε να απαντήσουμε, γιατί δεν ρωτάμε τον Multivac;

Η ιδέα άρεσε σε όλους και έτσι κάποιος έκατσε σε ένα τερματικό και πληκτρολόγησε την ερώτηση όσο πιο ξεκάθαρα μπορούσε: Τι θα κάνει η ανθρωπότητα όταν πεθάνει και ο τελευταίος ήλιος του σύμπαντος;

Ο Multivac επεξεργάστηκε την ερώτηση για αρκετά δευτερόλεπτα, περισσότερα από ότι συνήθως, και μετά από λίγο, στην οθόνη του υπολογιστή, εμφανίστηκε το εξής μήνυμα:ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΡΚΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ.

Οι επιστήμονες γέλασαν, και συνέχισαν τη διασκέδασή τους.

Πολλά χρόνια αργότερα, ο Multivac ήταν πλέον τόσο μεγάλος και τόσο δυνατός που αν υπήρχε σε μορφή ύλης δεν θα μπορούσε να χωρέσει σε όλο το πλανήτη. Ο υπερ-υπολογιστής ήταν πλέον σε μορφή ενέργειας, σε μια άλλη διάσταση και από εκεί συνέχιζε να συλλέγει πληροφορίες και να δίνει λύσεις στα προβλήματα των ανθρώπων.

Μια οικογένεια που έκανε το καθημερινό διαστρικό ταξίδι της προς το σχολείο των παιδιών με το διαστημόπλοιό τους, καθώς περνούσαν μέσα από τη σκουλικότρυπα, συζητούσαν. Τα παιδιά είχαν μόλις μάθει στο σχολείο για το σύμπαν, τους πλανήτες και τα αστέρια και είχαν επίσης μάθει πως ο ήλιος μια μέρα θα πεθάνει. Αυτές οι γνώσεις τρόμαξαν τα παιδιά τα οποία ρωτούσαν επίμονα τους γονείς τους να μάθουν τι θα κάνουν όταν συμβεί αυτό. Οι γονείς βέβαια είχαν τα δικά τους προβλήματα και η ζωή του ήλιου δεν ήταν ένα από αυτά.

-Καρδιά μου, λέει ο μπαμπάς στη κόρη του, ο ήλιος μας έχει ακόμα δισεκατομμύρια χρόνια να ζήσει. Δεν χρειάζεται να ανησυχείς. Αλλά ακόμα και αν πεθάνει, έχουμε ήδη πάει σε πολλούς πλανήτες, ακόμα και έξω από το ηλιακό σύστημα. Παίρνουμε ενέργεια από πολλούς ήλιους και πολλοί από αυτούς είναι νεότεροι του δικού μας. Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
-Ναι, λέει η ανήσυχη κόρη, αλλά κάποια μέρα θα πεθάνουν και αυτοί. Στο σχολείο μάθαμε πως όλο το σύμπαν θα πεθάνει! Τι θα κάνουμε τότε.
Ο πατέρας ξεφυσώντας και μην έχοντας διάθεση να συνεχίσει αυτή τη συζήτηση που δεν είχε σημασία για αυτούς που θα ζούσαν το πολύ μερικές εκατοντάδες χρόνια ακόμα, είπε το πρώτο πράγμα που ήρθε στο μυαλό του: Ας ρωτήσουμε τον Mutlivac!
Πληκτρολόγησαν την ερώτηση στο τερματικό που είχαν στο διαστημόπλοιό τους, και περίμεναν, τα παιδιά με αγωνία, οι γονείς με αδιαφορία, για την απάντηση. Μερικά δευτερόλεπτα αργότερα ο Multivac απάντησε:ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΡΚΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ.

Τα παιδιά δεν ήταν ικανοποιημένα αλλά ήταν παιδιά, σε μερικά λεπτά το είχαν ξεχάσει και δεν το ξαναθυμήθηκαν.

Τα χρόνια περνούσαν και ο ήλιος του πλανήτη Γη έχει προ πολλού πεθάνει. Η ανθρωπότητα όμως ήδη βρίσκεται εκατομμύρια έτη φωτός μακριά Οι άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει το κορμί από σάρκα και οστά και έχουν γίνει μια μορφή ενέργειας που συνδέεται με το σύμπαν και μεταξύ τους.
Ο Multivac είναι πλέον εντελώς αυτόνομος και οι πληροφορίες που έχει συλλέξει προ πολλού ξεπερνούν τη δυνατότητα όλων των έμβιων όντων του σύμπαντος να αντιληφθούν, αλλά παρ’ όλ’ αυτά συνεχίζει ακάθεκτος το έργο του, να συλλέγει πληροφορίες και να δίνει λύσεις.

Δύο “άνθρωποι” συζητούν για τα τρέχοντα θέματα και ένα από αυτά είναι τι θα γίνει με την ενέργεια που χρειάζονται για να συνεχίσουν αν υπάρχουν.

-Η ενέργεια δεν είναι άπειρη, λέει ο ένας
-Όχι, δεν είναι αλλά υπάρχει ακόμα αρκετή στο σύμπαν για να μας συντηρήσει για πολύ καιρό ακόμα. Ίσως είναι νωρίς να ανησυχήσουμε.
-Δεν ξέρω… τα τελευταία στοιχεία που έχουμε δείχνουν πως το σύμπαν πλησιάζει στο τέλος του και εμείς δεν έχουμε βρει ακόμα ένα τρόπο να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα. Τι θα γίνει αν δεν προλάβουμε;
-Αν δεν προλάβουμε τότε θα πεθάνουμε, αλλά υπάρχει ακόμα χρόνος. Θα βρούμε τη λύση.
-Ο Multivac εννοείς θα βρει τη λύση.
-Ναι, ο Multivac. Ίσως να ξέρει ήδη.
-Ας ρωτήσουμε

Η ερώτηση δόθηκε στον Multivac ο οποίος την επεξεργάστηκε για μερικά νανοδευτερόλεπτα και η απάντησή του ήταν: Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να δοθεί απάντηση.
Οι “άνθρωποι” δεν ήταν ικανοποιημένοι από την απάντηση αλλά δεν είχαν και πολλές επιλογές. Θα έπρεπε να περιμένουν.

Ο χρόνος όμως περνά. Έφτασε πλέον η ώρα όπου η ανθρωπότητα, ενωμένη σε μια ενεργειακή μορφή, ζει γύρω από τον τελευταίο ήλιο του σύμπαντος, ο οποίος πεθαίνει.
Λίγο πριν το τέλος η ανθρωπότητα κάνει άλλη μια φορά την ερώτηση στον Multivac: Τι κάνουμε τώρα που πεθαίνει και ο τελευταίος ήλιος;
Ο Mutlivac επεξεργάστηκε την ερώτηση και η απάντησή του ήταν: ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΡΚΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ.

Ο τελευταίος ήλιος έσβησε και μαζί του και η ανθρωπότητα. Το σύμπαν έπαψε να υπάρχει και τη θέση του πήρε το απόλυτο τίποτα. Μόνο ο Multivac είχε μείνει στην άλλη διάσταση όπου βρίσκονταν. Από εκεί συνέχισε να συλλέγει και να αναλύει τις πληροφορίες με σκοπό πλέον να συλλέξει αρκετές ώστε να δώσει απάντηση στην τελευταία και πιο συχνή ερώτηση που δέχονταν για δισεκατομμύρια χρόνια.
Ο χρόνος περνούσε και ο Multivac εργάζονταν ακούραστα. Πόσος χρόνος πέρασε δεν μπορούμε να πούμε διότι δεν υπήρχε τίποτα για το οποίο να μετρήσει ο χρόνος. Αλλά ήρθε η στιγμή όπου ο Multivac είχε όλες τις πληροφορίες που χρειάζονταν και ήξερε τι έπρεπε να κάνει.
Συνέλεξε όλα όσα χρειάζονταν και είπε:

«ΓΕΝΗΘΗΤΩ ΤΟ ΦΩΣ» και το φως γενήθηκε.
Σημείωση συγγραφέα: Η παραπάνω ιστορία δεν είναι δική μου. Πρόκειται για μια κακή και ελλιπέστατη περίληψη, μια μετάφραση της καλύτερης σύντομης ιστορίας που έχω διαβάσει στη ζωή μου. Η ιστορία αυτή έχει τίτλο “Η τελευταία ερώτηση” και συγγραφέας είναι ο Isaac Asimov. Την πρωτότυπη ιστορία μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Προτείνω να το κάνετε και να ξεχάσετε τη δική μου επίπεδη και χωρίς μαγεία περίληψη.

Advertisements

Ο ρόλος της παιδείας και το μέλλον της Ελλάδας

Τις τελευταίες ημέρες διαβάζω το «Capital in the 21st Century», του Γάλλου οικονομολόγου Thomas Piketty, ένα βιβλίο που μιλάει για τις βασικές αιτίες της ανισότητας στον καπιταλισμό και πως μπορούν να αντιμετωπιστούν. Πρόκειται για μεγάλο και όχι πολύ εύκολο βιβλίο, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς πως το ακούω ως audiobook και δεν διαβάζω το χαρτί ή ebook. Αλλά πρόκειται για μια πολύ καλογραμμένη έρευνα και το προτείνω.

Από το βιβλίο αυτό (το οποίο δεν έχω τελειώσει ακόμα) επέλεξα μερικά αποσπάσματα που μιλάνε για ένα από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους υπάρχει ανισότητα στις μοντέρνες, και όχι μόνο, καπιταλιστικές κοινωνίες. Τα αναφέρω όχι γιατί είναι μοναδικές σοφίες τις οποίες δεν θα βρείτε πουθενά αλλού, αλλά γιατί ενισχύουν αυτό που φωνάζουμε εδώ και χρόνια σε αυτή τη χώρα: η παιδεία και η μόρφωση όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων, είναι μια από τις αποτελεσματικότερες λύσεις για το πρόβλημα της οικονομικής ανισότητας.

Παρακάτω θα βρείτε τα μεταφρασμένα κείμενα και στο τέλος θα βάλω και τα Αγγλικά κείμενα ώστε όποιος θέλει να τα διαβάσει απ’ ευθείας από εκεί.

Οι κύριες δυνάμεις για τη σύγκλιση (μείωση της ανισότητας) είναι η διάχυση της γνώσης και των επενδύσεων στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες. Ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης, καθώς και η κινητικότητα του κεφαλαίου και της εργασίας, η οποία είναι μια παραλλαγή του εν λόγω νόμου, μπορεί να τείνει πάντα προς την κατεύθυνση της σύγκλισης, αλλά η επιρροή αυτού του οικονομικού νόμου είναι λιγότερο ισχυρή από τη διάχυση της γνώσης και των δεξιοτήτων και είναι συχνά ασαφής ή αντιφατική στις επιπτώσεις της. Η γνώση και η διάχυση των δεξιοτήτων είναι το κλειδί για τη συνολική αύξηση της παραγωγικότητας, καθώς και στη μείωση των ανισοτήτων τόσο εντός όσο και μεταξύ των χωρών. Αυτό φαίνεται στη πρόοδο που έγινε από ορισμένες προηγουμένως φτωχές χώρες, με επικεφαλής την Κίνα. Οι αναδυόμενες οικονομίες βρίσκονται τώρα στη φάση κάλυψης των διαφορών με τις προηγμένες. Με την υιοθέτηση των τρόπων παραγωγής των πλούσιων χωρών και την απόκτηση δεξιοτήτων συγκρίσιμων με εκείνες που υπάρχουν αλλού, οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες έχουν κάνει άλματα προς τα εμπρός στην παραγωγικότητα και την αύξηση των εθνικών εισοδημάτων τους.

[…]

Είναι προφανές ότι η έλλειψη επαρκών επενδύσεων στην εκπαίδευση μπορεί να αποκλείσει ολόκληρες κοινωνικές ομάδες από τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης. Η ανάπτυξη μπορεί να βλάψει κάποιες ομάδες, ενώ να ωφελήσει άλλες (δείτε την πρόσφατη αντικατάσταση των εργαζομένων στις πιο προηγμένες οικονομίες από εργάτες στην Κίνα). Με λίγα λόγια, η κύρια δύναμη σύγκλισης, η διάχυση της γνώσης, είναι μόνο εν μέρει φυσική και αυθόρμητη. Εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από πολιτικές για την παιδεία, την πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην απόκτηση των κατάλληλων δεξιοτήτων…

[…]

Για να συνοψίσουμε, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι ο κύριος μηχανισμός για τη σύγκλιση (μείωση των ανισοτήτων) σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο είναι η διάχυση της γνώσης. Με άλλα λόγια, προκειμένου να καλύψουν οι φτωχοί τη διαφορά με τον πλούσιο, πρέπει να επιτύχουν ίδιο επίπεδο τεχνογνωσίας, δεξιοτήτων και εκπαίδευσης, όχι με το να γίνουν η περιουσία των πλουσίων. Η διάχυση της γνώσης δεν είναι σαν μάννα από τον ουρανό: συχνά επιταχύνεται από το διεθνές άνοιγμα (αγορών) και το εμπόριο (η αυτάρκεια, προστατευτισμός, δεν ενθαρρύνει τη μεταφορά τεχνολογίας). Πάνω απ ‘όλα, η διάχυση της γνώσης εξαρτάται από την ικανότητα μιας χώρας να κινητοποιεί τη χρηματοδότηση καθώς και τα ιδρύματα που ενθαρρύνουν μεγάλης κλίμακας επενδύσεις στην εκπαίδευση και κατάρτιση του πληθυσμού, ενώ (ταυτοχρόνως) εγγυάται ένα σταθερό νομικό πλαίσιο το οποίο διάφοροι οικονομικοί παράγοντες θεωρούν αξιόπιστο. Η διάχυση αυτή λοιπόν είναι στενά συνδεδεμένη με τη νόμιμη και αποτελεσματική διακυβέρνηση.

Η έρευνα αυτή λοιπόν δεν αφήνει πολλά περιθώρια διαφορετικής ερμηνείας. Αν πραγματικά θέλουμε να πετύχουμε ανάπτυξη και να μειωθούν οι οικονομικές διαφορές τόσο μέσα στη χώρα, όσο και σε σχέση με τις υπόλοιπες, είναι σημαντικό να επενδύσουμε στην παιδεία.

Αυτή η επένδυση επιτυγχάνεται μόνο εάν έχουμε ένα σταθερό και νόμιμο πλαίσιο διακυβέρνησης της χώρας.

Δεν θα προσπαθήσω να μπω σε λεπτομέρειες σχετικά με το τι αλλαγές χρειάζεται η παιδεία γιατί το κείμενο αυτό θα γίνει βιβλίο και δεν έχω και τις γνώσεις.

Θα σας πω όμως τι δεν χρειάζεται η παιδεία.

  • Δεν χρειάζεται συνεχείς καταλήψεις.
  • Δεν χρειάζεται καταστροφές από ομάδες με ασαφή ή άλλα συμφέροντα.
  • Δεν χρειάζεται κομματικοποιημένες νεολαίες και καθηγητές οι οποίοι βάζουν τα συμφέροντα του κόμματος πάνω από αυτά της σχολής και των φοιτητών.
  • Δεν χρειάζεται δαιμονοποίηση του ιδιωτικού κεφαλαίου και επενδύσεων.
  • Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τη διάκριση και την αριστεία.
  • Δεν χρειάζεται να χαμηλώνουμε τον πήχη προκειμένου να τα ισοπεδώσουμε όλα προς τα κάτω
  • Δεν χρειάζεται συνεχείς αλλαγές οι οποίες δημιουργούν αβεβαιότητα.

Για την κατάσταση στην παιδεία ευθύνονται όλες οι κυβερνήσεις μέχρι σήμερα, αλλά ευθύνεται και η αριστερά, η οποία δεν είχε ποτέ μια αντιπρόταση η οποία να διαφοροποιείται από τις πράξεις των άλλων κομμάτων. Αν μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποιο συμπέρασμα από τις πρώτες κινήσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, είναι πως οι κομματικές/ιδεολογικές αγκυλώσεις καλά κρατούν.

Το αν θα μπορέσουμε να σώσουμε τη παιδεία από τη καταστροφή, θα επηρεάσει σημαντικά τη δυνατότητά μας σαν χώρα να σταθούμε ξανά στα πόδια μας.

Περισσότερα θα ξέρουμε σε μερικά χρόνια, καθώς οι αλλαγές νοοτροπίας χρειάζονται καιρό για να γίνουν. Μέχρι τότε υπομονή και επιλογές βασισμένες σε ψύχραιμη ανάλυση και κριτική σκέψη.

Τα κείμενα στα Αγγλικά:

The main forces for convergence are the diffusion of knowledge and investment in training and skills. The law of supply and demand, as well as the mobility of capital and labor, which is a variant of that law, may always tend toward convergence as well, but the influence of this economic law is less powerful than the diffusion of knowledge and skill and is frequently ambiguous or contradictory in its implications. Knowledge and skill diffusion is the key to overall productivity growth as well as the reduction of inequality both within and between countries. We see this at present in the advances made by a number of previously poor countries, led by China. These emergent economies are now in the process of catching up with the advanced ones. By adopting the modes of production of the rich countries and acquiring skills comparable to those found elsewhere, the less developed countries have leapt forward in productivity and increased their national incomes.

It is obvious that lack of adequate investment in training can exclude entire social groups from the benefits of economic growth. Growth can harm some groups while benefiting others (witness the recent displacement of workers in the more advanced economies by workers in China). In short, the principal force for convergence—the diffusion of knowledge—is only partly natural and spontaneous. It also depends in large part on educational policies, access to training and to the acquisition of appropriate skills, and associated institutions.

To sum up, historical experience suggests that the principal mechanism for convergence at the international as well as the domestic level is the diffusion of knowledge. In other words, the poor catch up with the rich to the extent that they achieve the same level of technological know-how, skill, and education, not by becoming the property of the wealthy. The diffusion of knowledge is not like manna from heaven: it is often hastened by international openness and trade (autarky does not encourage technological transfer). Above all, knowledge diffusion depends on a country’s ability to mobilize financing as well as institutions that encourage large scale investment in education and training of the population while guaranteeing a stable legal framework that various economic actors can reliably count on. It is therefore closely associated with the achievement of legitimate and efficient government. Concisely stated, these are the main lessons that history has to teach about global growth and international inequalities.

Τελικά ο Ιησούς υπήρχε;

Ως άθεος, η ιδέα να μην υπήρχε ο Ιησούς και όλος ο Χριστιανισμός να είναι βασισμένος σε ένα μυθικό πρόσωπο, είναι εξαιρετικά γοητευτική.

Δεν το κρύβω επίσης πως για κάμποσο καιρό, έχοντας διαβάσει βιβλία που υποστηρίζουν αυτή την ιδέα (πως ο Ιησούς δεν υπήρχε), την είχα ασπαστεί και τη πίστευα.

Αλλά αν ψάξεις αρκετά, όπως οφείλεις να κάνεις, και ειδικά σε πηγές που έχουν την αντίθετη άποψη από τη δική σου, τότε μπορεί και να μάθεις κάτι διαφορετικό. Το αν θα αλλάξεις γνώμη βέβαια εξαρτάται από εσένα και τη διάθεσή σου να μάθεις από τα νέα στοιχεία. Αν αυτά τα νέα στοιχεία καταρρίπτουν αυτά που ήξερες μέχρι εκείνη την ημέρα, οφείλεις να αλλάξεις γνώμη. Αν δεν το κάνεις τότε είσαι δογματικός, σίγουρα δεν κάνεις καλό στον εαυτό σου και προωθείς λανθασμένες ιδέες. Αυτό γίνεται συχνότερα από όσο φαντάζεστε.

Πρόσφατα λοιπόν τελείωσα το βιβλίο του Bart D. Ehrman: «Did Jesus Exist«, και μπορώ να πω πως εντυπωσιάστηκα. Έχω ξαναδιαβάσει βιβλία του Ehrman, και όλα ήταν όχι απλώς καλογραμμένα, αλλά ήταν πειστικά. Για ότι και αν έγραφε, πάντα έδινε τις πηγές του και πάντα εξηγούσε με απλό και ευνόητο τρόπο γιατί, ως ιστορικός, πιστεύει πως αυτό που γράφει είναι η αλήθεια. Σε ένα κόσμο όπου το Ολοκαύτωμα αμφισβητείται, ένα γεγονός που συνέβηκε μόλις πριν 60 χρόνια, λογικό είναι να αναμένουμε πως και η ύπαρξη του Ιησού θα αμφισβητούνταν.

9780062204608_custom-7917b2380e69bbf5fd617a3911af61618ab660cf-s6-c30Ο Ehrman στο βιβλίο του εξηγεί γιατί οι ιστορικοί είναι πεισμένοι πως ο Ιησούς υπήρχε, τί πηγές έχουμε για να είμαστε βέβαιοι για αυτό, και αναλύει σε μεγάλη λεπτομέρεια γιατί πιστεύει πως οι μυθιστές (αυτοί που πιστεύουν πως ο Ιησούς ήταν μύθος), κάνουν λάθος.

Έτσι λοιπόν ο Ehrman μου έδειξε πως αν υπάρχει πιθανότητα να ο Ιησούς να είναι μύθος, είναι πολύ μικρή και δεν θα πρέπει να βασιζόμαστε σε αυτή. Αντιθέτως, ο ιστορικός Ιησούς ήταν, μάλλον, ένας Εβραίος προφήτης, που πίστευε ακράδαντα στις γραφές, δηλαδή στη Παλαιά Διαθήκη, και ήταν σίγουρος πως η αποκάλυψη και ο ερχομός του θεού στη Γη θα γίνονταν στη δική του εποχή και όχι πολύ αργότερα (δύο φορές αναφέρεται αυτό στη Καινή Διαθήκη).

Βέβαια, όπως λέει και ο Ehrman, που δηλώνει αγνωστικιστής, η ύπαρξη του Ιησού σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγεται και ύπαρξη θεού, ή θεϊκής υπόστασης του Ιησού. Αντιθέτως, οι χριστιανοί δεν πρέπει να βασιστούν στο γεγονός της ύπαρξης του Ιησού προκειμένου να στηρίξουν τα πιστεύω τους. Το μόνο που μπορούμε να πούμε ιστορικά για τον Ιησού είναι πως υπήρξε. Τα θαύματα και η θεϊκή του υπόσταση, μένει να αποδειχθούν.

Έτσι λοιπόν άλλαξα γνώμη για την ύπαρξη του Ιησού. Ο άνθρωπος αυτός υπήρχε, ξέρουμε λίγα για τη ζωή του, δικάστηκε και σταυρώθηκε από τους Ρωμαίους όπου και πέθανε.

Το αν κάποιος πιστεύει τα υπόλοιπα είναι προσωπική επιλογή και σε καμία περίπτωση δεν προκύπτουν ιστορικά στοιχεία που να αποδεικνύουν πως ο Ιησούς ήταν αυτό που μας λέει ο χριστιανισμός σήμερα.


Bart-D-Ehrman-Capture

Τηλεκίνηση;

Το βίντεο είναι ένας πανέξυπνος τρόπος για να διαφημιστεί η νέα ταινία Carrie. Για όσους δεν έχουν δει την πρωτότυπη ταινία αλλά ούτε έχουν διαβάσει και το ομώνυμο βιβλίο του Stephen King, το προτείνω ανεπιφύλακτα.

Κατά τ’ άλλα, το βίντεο αυτό είναι και ένας τρόπος να δούμε πόσο εύκολο είναι α πιστέψουμε σε κάτι ειδικά όταν έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια με σκοπό να μας εξαπατήσουν.

Οι εκφράσεις των «θυμάτων» είναι όλα τα λεφτά και δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσε να κάνει τον «βαρυκόκκαλο κύριο» να αφήσει το ντόνατ του!

Όταν η ημιμάθεια παρουσιάζεται σαν απόλυτη γνώση

Πρόσφατα έγραψα για την επίσημη θέση της Ορθόδοξης Χριστιανικής εκκλησίας σχετικά με την ηλικία του Σύμπαντος. Μπορείτε να δείτε το άρθρο εδώ. Αναφέρθηκα στο γεγονός πως, βασιζόμενη στη Βίβλο, η Ορθόδοξη εκκλησία επίσημα μας λέει πως το Σύμπαν είναι περίπου 7000 χρόνων, ενώ, όπως οι περισσότεροι γνωρίζουμε, αυτό είναι λάθος.

Το πρόβλημα για εμένα δημιουργείται όταν κάποιος που πιστεύει διάφορα περίεργα, από αυτό που αναφέρω πιο πάνω μέχρι πως η κβαντική φυσική αποδεικνύει την ύπαρξη του Θεού, μου φέρνει σαν απόδειξη το βιβλίο κάποιου επιστήμονα και μου το πετάει στα μούτρα. Το πρόβλημα δεν είναι πως υπάρχει τέτοιο βιβλίο, αλίμονο αν όλες οι απόψεις συμφωνούσαν και όλοι λέγανε τα ίδια, θα ήμασταν ακόμα στις σπηλιές. Το πρόβλημα είναι πως εγώ δεν έχω όσες γνώσεις χρειάζεται για να αντικρούσω ένα βιβλίο γραμμένο από κάποιον επιστήμονα. Αλλά ακόμα και αν είχα θα έπρεπε να διαβάσω αυτό το βιβλίο πριν το κρίνω. Αυτή μου η άγνοια έχει ως αποτέλεσμα να τους πω πως δεν έχω άποψη για την ακρίβια των στοιχείων στο βιβλίο αυτό και να αρκεστώ στο να αντιπαραθέσω βιβλία γνωστών επιστημόνων οι οποίοι μπορεί να έχουν αναφερθεί στο θέμα. Αλλά σε μια συζήτηση μια τέτοια απάντηση δεν είναι συνήθως ικανοποιητική για τέτοια άτομα (τους «άλλους» όπως τους λέει μια φίλη) και μετά από μια σύντομη επίδειξη γνώσεων βιβλιοθηκάριου απλώς ακουμπάνε στη πλάτη της καρέκλας, σταυρώνουν τα χέρια στο στήθος και περιμένουν, με την ικανοποίηση εμφανή στο πρόσωπό τους, να παραδεχθώ την ήττα μου.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου ο επιστήμονας συγγραφέας, που εγώ επικαλούμαι, έρχεται να με σώσει, σαν άλλος υπερήρωας, από την άγνοιά μου και να δώσει ένα καλό μάθημα στο φίλο που ισχυρίζεται πως ξέρει καλύτερα γιατί έχει ένα βιβλίο στα χέρια του.

BK378-2

Πρόσφατα λοιπόν ο Stephen Meyer, έγραψε ένα βιβλίο σχετικά με την περιβόητη «Κάμβρια έκρηξη» και το τί σημαίνει αυτή για την ηλικία της γης, τα απολιθώμάτα και, κατ’ επέκταση, την αξιοπιστία της Βίβλου ως επιστημονικό κείμενο (εδώ γελάτε ελεύθερα). Στο βιβλίο του προσπαθεί να δείξει πως κατά τη Κάμβρια περίοδο έγινε μια «έκρηξη» ζωής στο πλανήτη η οποία μπορεί να εξηγηθεί μόνο εάν ένας θεός τη προκάλεσε (ο θεός των κενών).

168979 Don-Prothero-feature-image

Όπως είπα και πριν, εγώ δεν έχω τις γνώσεις για να σχολιάσω ή να κρίνω. Τις έχει όμως ο Donald Prothero, γνωστός παλαιοντολόγος και συγραφέας του βιβλίου «Evolution: What the Fossils Say and Why It Matters«.

Ο Prothero λοιπόν διάβασε το βιβλίο του Meyer και έγραψε μια εκτενή κριτική στο Amazon (εδώ) όπου παρουσιάζει τα ελλατώματα στα επιχειρήματα του Meyer και εξηγεί γιατί είναι όλο το βιβλίο λάθος.

Δεν θα μπω σε λεπτομέριες. Αν κάποιος θέλει να μάθει πως καταρίπτεις, όχι απλώς ένα επιχείρημα, αλλά ολόκληρο βιβλίο γεμάτο με επιχειρήματα, δεν έχει παρά να διαβάσει αυτή τη κριτική. Αν και μερικά σημεία της είναι δύσκολα για τον άσχετο σε παλαιοντολογία όπως είμαι εγώ, είναι πραγματικά απολαυστική. Εγώ απλώς θα παραθέσω το αγαπημένο μου κομμάτι και θα σας αφήσω στην ησυχία σας.

Our brains have many blind spots in them that allow us to reconcile the real world with the world as we would like it to be, and reduce the clash of cognitive dissonance. The most familiar of these is confirmation bias, where we see only what we want to see, and ignore or forget anything that doesn’t fit our preferred world-view. When this bias emerges in argument, it takes the form of cherry-picking: finding a few facts out of context that seem to support what we want to believe, and ignoring everything else that contradicts what we are trying to promote.

«The Commodore» by Patrick O’Brian

Μερικά βιβλία ξεχωρίζουν και μερικά αποσπάσματά τους είναι μοναδικά. Νομίζω πως το παρακάτω είναι τέτοιο και ενώ συνήθως τα ανεβάζω στο Facebook, σε αυτή τη περίπτωση το κείμενο είναι πολύ μεγάλο για να το διαβάσει κάποιος εκεί όπου οι σύντομες ατάκες είναι το πιο δημοφιλές ανάγνωσμα.

Απολαύστε λοιπόν λίγο Patrick O’Brian.

“Stephen had been put to sleep in his usual room, far from children and noise, away in that corner of the house which looked down to the orchard and the bowling-green, and in spite of his long absence it was so familiar to him that when he woke at about three he made his way to the window almost as quickly as if dawn had already broken, opened it and walked out onto the balcony. The moon had set: there was barely a star to be seen. The still air was delightfully fresh with falling dew, and a late nightingale, in an indifferent voice, was uttering a routine jug-jug far down in Jack’s plantations; closer at hand and more agreeable by far, nightjars churred in the orchard, two of them, or perhaps three, the sound rising and falling, intertwining so that the source could not be made out for sure. There were few birds that he preferred to nightjars, but it was not they that had brought him out of bed: he stood leaning on the balcony rail and presently Jack Aubrey, in a summer-house by the bowling-green, began again, playing very gently in the darkness, improvising wholly for himself, dreaming away on his violin with a mastery that Stephen had never heard equalled, though they had played together for years and years.

Like many other sailors Jack Aubrey had long dreamed of lying in his warm bed all night long; yet although he could now do so with a clear conscience he often rose at unChristian hours, particularly if he were moved by strong emotion, and crept from his bedroom in a watch-coat, to walk about the house or into the stables or to pace the bowling-green. Sometimes he took his fiddle with him. He was in fact a better player than Stephen, and now that he was using his precious Guarnieri rather than a robust sea-going fiddle the difference was still more evident: but the Guarnieri did not account for the whole of it, nor anything like. Jack certainly concealed his excellence when they were playing together, keeping to Stephen’s mediocre level: this had become perfectly clear when Stephen’s hands were at last recovered from the thumb-screws and other implements applied by French counter-intelligence officers in Minorca; but on reflexion Stephen thought it had been the case much earlier, since quite apart from his delicacy at that period, Jack hated showing away.

Now, in the warm night, there was no one to be comforted, kept in countenance, no one could scorn him for virtuosity, and he could let himself go entirely; and as the grave and subtle music wound on and on, Stephen once more contemplated on the apparent contradiction between the big, cheerful, florid sea-officer whom most people liked on sight but who would have never been described as subtle or capable of subtlety by any one of them (except perhaps his surviving opponents in battle) and the intricate, reflective music he was now creating. So utterly unlike his limited vocabulary in words, at times verging upon the inarticulate.

‘My hands have now regained the moderate ability they possessed before I was captured,’ observed Maturin, ‘but his have gone on to a point I never thought he could reach: his hands and his mind. I am amazed. In his own way he is the secret man of the world.” 
― Patrick O’Brian, The Commodore

77424

Όταν διαβάζεις Patrick O’Brian

Τελευταία έχω ξεκινήσει και διαβάζω τα βιβλία του Patrick O’Brian με ήρωες τους Jack Aubrey και Steven Maturin.

Τα βιβλία αυτά είναι τόσο καλά που παρόλο που έχουν γραφτεί 20 (!) διαβάζω το ένα πίσω από το άλλο χωρίς διάλειμα για άλλο βιβλίο, έτσι για να σπάσει η μονοτονία. Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει μονοτονία και παρόλο που σε άλλα βιβλία που είναι σειρές φοβάμαι τί θα βρω στο επόμενο, σε αυτή τη περίπτωση δεν βλέπω την ώρα να τελειώσω το ένα για να περάσω στο άλλο! Με άλλα λόγια διασκεδάζω πολύ.

Το μόνο πρόβλημα είναι πως αυτά τα βιβλία έχουν τόσους ναυτικούς όρους που εκτός από άγνωστοι μου δημιουργούν «κενά» στην ιστορία μιας και δεν ξέρω τί προσπαθεί να κάνει ο καπετάνιος και τί συνέπειες έχει αυτό στο καράβι.

Που να μαθαίνω τώρα όλους αυτούς τους όρους;

Τελικά αποφάσισα, μετά από το έβδομο βιβλίο, να ψαχτώ λίγο και βρήκα το παρακάτω σχεδιάγραμμα που είναι πολύ καλό.

Οποιοσδήποτε διαβάζει αυτά τα βιβλία θα πρέπει να έχει συνέχεια αυτή την εικόνα δίπλα του για βοήθεια.

sails

 

Τώρα το μόνο που μένει είναι να μάθω και τους όρους πλοήγησης και κινήσεων.

Μετά από όλα αυτά τα βιβλία θα έχω γίνει ειδικός.

Ποιός είπε πως τα βιβλία αυτά είναι trash και δεν προσφέρουν τίποτα εκτός από διασκέδαση;

Πηγές

http://cnx.org/content/m31285/latest/

Χρόνια Πολλά Douglas Adams!

Σήμερα είναι τα γενέθλεια ενός από τους αγαπμένους μου συγραφείς. Σαν σήμερα το 1952 γεννήθηκε ο douglas adams inspired "Hitch hikers guide to the galaxy" H2G2Douglas Adams, ένας συγγραφέας κωμικών βιβλίων που όμοιά τους δεν έχουν ξαναγραφτεί. Δυστηχώς τον χάσαμε το 2001, αλλά τα βιβλία του παραμένουν μια αναλοίωτη κληρονομιά και ένα παράθυρο στο μαγικό μυαλό του. Παρακάτω παραθέτω μερικά αποσπάσματα από τα βιβλία του:

He attacked everything in life with a mix of extraordinary genius and naive incompetence, and it was often difficult to tell which was which.

He hoped and prayed that there wasn’t an afterlife. Then he realized there was a contradiction involved here and merely hoped that there wasn’t an afterlife.

Humans are not proud of their ancestors, and rarely invite them round to dinner.

I love deadlines. I like the whooshing sound they make as they fly by.

I may not have gone where I intended to go, but I think I have ended up where I needed to be.

In the beginning the Universe was created. This has made a lot of people very angry and has been widely regarded as a bad move.

It is no coincidence that in no known language does the phrase ‘As pretty as an Airport’ appear.

Life… is like a grapefruit. It’s orange and squishy, and has a few pips in it, and some folks have half a one for breakfast.

Απλώς διαβάστε τα βιβλία του. Δεν θα το μετανιώσετε!

Ο Jo Nesbo σχετικά με τη θρησκεία

Τις τελευταίες μέρες διαβάζω το βιβλίο The Redeemer του Jo Nesbo, ενός Νορβηγού συγγραφέα. Ο ήρωας, ο ντετέκτιβ Harry Hole, μιλάει με ένα ιερέα σχετικά με τη πίστη του στο θεό και αναφέρει:

«Έχω προβλήματα με μια θρησκεία η οποία λέει πως η πίστη είναι αρκετή για ένα εισητήριο στον παράδεισο. Με άλλα λόγια, πως το ιδανικό είναι η δυνατότητά σου να χειραγωγήσεις τη δική σου κοινή λογική προκειμένου να αποδεχθείς κάτι που το μυαλό σου απορρίπτει. Είναι το ίδιο μοντέλο  πνευματικής υποταγής που διαχρονικά χρησιμοποιούν οι δικτατορίες, η έννοια μιας υψηλότερης λογικής χωρίς την υποχρέωση να φέρεις το βάρος της απόδειξης.»

(δική μου μετάφραση από τα Αγγλικά, μιας και δεν ξέρω Νορβηγικά)

Με άλλα λόγια, πιστεύω σε κάτι υψηλότερο χωρίς να νιώθω πως χρειάζεται να αποδείξω την ύπαρξη αυτού του υψηλότερου, το οποίο και, υποτίθεται, καθοδηγεί τη ζωή και τις αποφάσεις μου.

Πάντα μου άρεσε ο Harry Hole σαν χαρακτήρας και ο Jo Nesbo σαν συγγραφέας. Τώρα έχω έναν ακόμα λόγο.

Image

The Road by Cormac McCarthy

(for the English translation and more information scroll down)

Δεν είναι συχνό φαινόμενο να διαβάσω ένα βιβλίο και να θέλω να το σχολιάσω. Παρόλο που είχα δει την ομώνυμη ταινία, την οποία προτείνω ανεπιφύλακτα, και το να διαβάσω το βιβλίο μετά τη ταινία είναι πάντα ένα μικρό ρίσκο, αυτή τη φορά δεν το μετάνιωσα.

Είναι δύσκολο να περιγράψεις τον κόσμο που μας παρουσιάζει ο McCarthy. Είναι ένας μετα-αποκαλυπτικός κόσμος. Είναι ότι απέμεινε μετά από μια μεγάλη καταστροφή που επηρέασε όχι μόνο τους ανθρώπους αλλά και το περιβάλλον. Τίποτα δεν είναι όπως το ξέρουμε και η έλλειψη ζωής φέρνει και την έλλειψη του χρώματος. Το μόνο χρώμα που έχει το βιβλίο είναι το χρώμα του αίματος και της φωτιάς, χωρίς όμως να περιγράφει πολλές βίαιες ή καταστροφικές σκηνές. Μας αφήνει να καταλάβουμε πως αυτά έχουν γίνει παλαιότερα. Ο κόσμος δεν καταστράφηκε πρόσφατα αλλά χρόνια πριν και πλέον αργοπεθαίνει. Σε ένα τέτοιο κόσμο ζούνε οι ήρωες του βιβλίου, ένας πατέρας και ο γιος του. Η ζωή τους είναι μια κόλαση και όλα “χάνονται” στη καθημερινή, και όχι πάντα επιτυχημένη, προσπάθεια να βρουν τροφή.

Δεν ξέρουμε τί προκάλεσε αυτή τη καταστροφή, πόσοι άνθρωποι έχουν επιζήσει, πριν πόσο καιρό έγινε, τί γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο. Η ιστορία αφορά αποκλειστικά αυτούς τους δύο ανθρώπους που “κουβαλάνε τη φλόγα”. Ίσως αυτή η μεταφορά που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας είναι ο τρόπος του να μιλήσει για την τελευταία σπίθα ανθρωπιάς που έμεινε στον κόσμο που περιγράφει. Αυτοί οι δύο άνθρωποι, το όνομα των οποίων ποτέ δεν μαθαίνουμε γιατί δεν έχει σημασία, είναι η τελευταία αναλαμπή των ανθρώπινων αξιών που πεθαίνουν γρήγορα στο νεκρό αυτό κόσμο. Ο McCarthy το λέει πολύ σωστά: “Τον κόσμο θα τον κληρονομήσουν αυτοί που θα φάνε τα παιδιά σου μπροστά στα μάτια σου” και το εννοεί κυριολεκτικά. Ενώ στη ταινία υπάρχουν σκληρές σκηνές, στο βιβλίο υπάρχουν περισσότερες και ακόμα σκληρότερες. Μια γροθιά στο στομάχι όλες.

Δεν θα περιγράψω αυτές τις σκηνές. Αν έχετε περιέργεια διαβάστε το βιβλίο. Θα το απολαύσετε, όχι για αυτά που υπονοώ, αλλά γιατί πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο γραμμένο από ένα μεγάλο συγγραφέα. Για εμένα είναι ένα “βιβλίο-ξυπνητήρι”. Όχι γιατί με προειδοποιεί πως ο κόσμος θα πεθάνει, ο συγγραφέας δεν κάνει κάτι τέτοιο .  Είναι ένα βιβλίο-ξυπνητήρι διότι μου έδειξε πόσο κοντά και ταυτοχρόνως μακριά είμαστε από τα πιο ζωώδη ένστικτά μας, τις χειρότερες συμπεριφορές μας, αυτές που σήμερα είναι αδιανόητες.

Χωρίς να θέλω να προδώσω το τέλος, θα πω πως ο ρεαλισμός που χαρακτηρίζει όλα τα βιβλία του McCarthy που έχω διαβάσει έως σήμερα, κυριαρχεί και σε αυτό το βιβλίο. Μπορεί το τέλος να είναι θετικό, αλλά μέσα σου ξέρεις πως δεν υπάρχει ελπίδα σε αυτό το κόσμο.

Τελειώνοντας το βιβλίο κατάλαβα πως αν δεν έχεις παιδιά και μάλιστα αν δεν είσαι πατέρας που έχει γιο, ένα μεγάλο μέρος της δύναμής του πάει χαμένο. Γιατί τελικά το βιβλίο αυτό είναι μια ωδή προς τις θυσίες που είναι διατεθειμένοι να κάνουν οι γονείς για τα παιδιά τους και το σκηνικό είναι ένας κόσμος χωρίς ελπίδα και ζωή. Το μεγαλύτερο κατόρθωμα αυτού του πατέρα δεν ήταν το ότι με ατελείωτη υπομονή και κακουχίες κράτησε ζωντανό το γιο του, αλλά το ότι κράτησε ζωντανή την ελπίδα μέσα του.

English translation

It doesn’t happen very often that I read a book and then want to comment on it. Despite having seen the movie, by the same name, which I propose you see, and reading a book after the movie is always a risk, this time I did not regret it.

It’s difficult to describe the world that McCarthy is presenting. It’s a post-apocalyptic world. It’s what’s left after a great destruction that affected not only humans but the environment as well. Nothing is as we know it and the lack of life brings the lack of color. The only color in this book is the color of blood and fire, without however describing many violent or destructive scenes. We are lead to believe that these took place years ago. The world was not destroyed recently but years ago and now is dying. This is the kind of world our heroes live in, a father with his son. Their life is hell and everything gets lost in the daily, and not always successful, search for food.

We don’t know what caused this disaster, how many people have survived, how long ago it happened, what’s going on in the rest of the world. The story is exclusively about these two people that “carry the flame”. Maybe this metaphor that the writer uses is his way of talking about the last spark of humanity left in the world he describes. The two people, who’s names we never learn because it’s not important, are the last glimmer of human values that are dying in this dead world. McCarthy says this very eloquently: “The world will be inherited by the people who will eat your children in front of your eyes.” and he means this in a literal way. While in the movie there are hard scenes, in the book there are harder and there are more. A punch in the gut all of them.

I will not describe these scenes. If you are curious you should read the book. You will enjoy it, not because of the things I’m implying, but because it’s an excellent book written by a great writer. To me it was an alarm-clock-book. Not because it warns me that the world will end, the writer doesn’t do that. It’s an alarm-clock-book because it showed me just how far and at the same time how close we are to our animal instincts, our worst behaviors that are unthinkable today.

Without giving away the end, I’ll tell you that the realism that is found in all of McCarthy’s books that I’ve read so far, exists in this one as well. It may be that the end is positive, but deep inside you know that there’s no hope for this world.

While finishing the book I realized that if you don’t have any kids and, even more so, if you’re not a father with a son, a big part of this book’s strength is lost. Because this book is a celebration of the sacrifices parents are willing to make for their children and the setting is a world without hope or life. The biggest achievement of this father is not that through endless patience and suffering he kept his son alive, but that he kept hope alive within him.

For more information