«Ανήθικη η πατέντα στα τρόφιμα»


Χρόνια πριν είχαμε ασχοληθεί με τα Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα (ΓΤΤ) και είχαμε αναλύσει τα επιχειρήματα των ατόμων που τα πολεμούν (εδώ, εδώ και εδώ).

Ένα από τα πιο συνηθισμένα επιχειρήματα είναι πως είναι ανήθικο να έχεις πατέντα στα τρόφιμα και το είχαμε απορρίψει λέγοντας πως το επιχείρημα αυτό δεν αφορά την ασφάλεια των ΓΤΤ, αλλά είναι ηθικό ή και νομικό. Με άλλα λόγια μπορεί να είναι ηθικό ή ανήθικο να πατεντάρεις τρόφιμα, αλλά δεν έχει σχέση με το αν είναι ασφαλές να καταναλώσεις αυτά τα τρόφιμα, και αυτό είναι σωστό.

Παρόλαυτά το επιχείρημα του «ανήθικου» συνεχίζει να ακούγεται και νομίζω πως είναι καιρός να ασχοληθούμε ειδικά με αυτό για να κλείσει το θέμα.

genetic-literacy-project-gmo-protest-sign-patent

Πατέντες δεν έχουν μόνο τα ΓΤΤ

Πατέντες στα τρόφιμα δεν βλέπουμε μόνο στους ΓΤΤ. Η πρώτη πατέντα σε τρόφιμο δόθηκε το 1930, πολλά χρόνια πριν δημιουργηθεί το πρώτο ΓΤΤ. Πολλά από τα πιο συνηθισμένα φυτά που καταναλώνουμε είτε έχουν πατέντα, είτε είχαν, μιας και οι πατέντες ισχύουν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Ένα από τα πιο συνηθισμένα είναι τα σταφύλια χωρίς κουκούτσι τα οποία πατενταρίστηκαν το 1934. Πλέον η πατέντα για αυτά δεν ισχύει.

Αλλά πατέντες έχει και η βιομηχανία οργανικών τροφών. Εδώ είναι ευκαιρία να αναφέρουμε ξανά πως τα οργανικά τρόφιμα είναι βιομηχανία πολλών δις και πως η λέξη οργανικό δεν είναι παρά ένα κόλπο επικοινωνιακό μιας και, όπως έχουμε πει και παλαιότερα, δεν προσφέρουν κάποιο επιπλέον όφελος από τις συμβατικές καλλιέργειες. Αλλά ξεφεύγουμε του θέματος. Η βιομηχανία των οργανικών τροφών έχει και αυτή τις πατέντες της τις οποίες μπορείτε να βρείτε εδώ.

Εφόσον λοιπόν πατέντες δεν έχουν μόνο τα ΓΤΤ αλλά πολλά από τα τρόφιμα που τρώμε, ακόμα και οργανικά, γιατί ασχoλούμαστε με τις πατέντες των ΓΤΤ; Γιατί τα αντιμετωπίζουμε με άλλα κριτήρια;

Τέλος, να ξεκαθαρίσουμε πως καμία εταιρία δεν «πατεντάρει τη φύση» μιας και αυτά τα φυτά δεν υπάρχουν στη φύση αλλά δημιουργήθηκαν από εμάς, είτε είναι ΓΤΤ, είτε οργανικά, είτε συμβατικά.

Γιατί να μην πατεντάρονται τα τρόφιμα;

Η δημιουργία και εξέλιξη των τροφίμων, είτε είναι ΓΤΤ, είτε οργανικά, είτε συμβατικά, είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη και κυρίως κοστοβόρα διαδικασία. Σε πολλές περιπτώσεις το κόστος ανέρχεται σε εκατομμύρια, ή και δισεκατομμύρια, όπως στη περίπτωση των ΓΤΤ. Δεν είναι μόνο η δημιουργία του σπόρου αλλά και ο έλεγχός του προκειμένου να φανεί αν είναι ασφαλής προς καλλιέργεια και κατανάλωση. Αν σκεφτείτε πως μόνο για τον έλεγχο των ΓΤΤ απαιτείται περίοδος που συνήθως διαρκεί 10 χρόνια, καταλαβαίνετε πως το κόστος είναι δυσθεώρητο. Είναι λοιπόν λογικό πως οι εταιρίες θα θέλουν να πάρουν πίσω αυτά τα κόστη από την αποκλειστική πώληση του προϊόντος.

Αν θεωρούμε λογικό μια εταιρεία λιπαντικών να πατεντάρει μια καινούργια χημική ένωση που εξέλιξε και η οποία προσφέρει πλεονεκτήματα στην οδήγηση, αν ένα φάρμακο μπορεί να παντενταριστεί, γιατί να μη συμβαίνει το ίδιο και με ένα τρόφιμο το οποίο δεν υπήρχε πριν το φτιάξει μια επιχείρηση;

Αν η αντίρρηση στις πατέντες είναι επί της αρχής, τότε κινδυνεύουμε να μειώσουμε την εφευρετικότητα, μιας και δεν θα έχει νόημα να επενδύσει κάποια εταιρία πολλά χρήματα όταν είναι βέβαιο πως την εφεύρεση θα τη χρησιμοποιήσουν άλλοι και η εταιρία δεν θα βγάλει το κόστος. Στη συντριπτική πλειοψηφία, τα περισσότερα προϊόντα που χρησιμοποιούμε ξεκίνησαν ως πατέντα η οποία αργότερα έπαψε να ισχύει και αντιγράφηκε με χαμηλότερο κόστος.

Δεν γίνονται όλα για το κέρδος

Στην αριστερόστροφη Ελλάδα είναι γνωστό το μίσος που τρέφουν αρκετοί για τη λέξη κέρδος, την οποία συνδυάζουν μόνο με τις μεγάλες πολυεθνικές. Αυτός ο συλλογισμός έχει ως αποτέλεσμα να θεωρούνται οι ΓΤΤ κακές διότι το κέρδος είναι κακό. Αλλά επειδή η δαιμονοποίηση του κέρδους δεν είναι ο στόχος του άρθρου, θα εξηγήσουμε γιατί οι ΓΤΤ δεν είναι μόνο για το κέρδος.

Ένα από τα καλύτερα παραδείγματα είναι το χρυσό ρύζι το οποίο εξελίχθηκε για να βελτιώσει τη διατροφή ανθρώπων σε χώρες που πάσχουν από έλλειψη βιταμίνης Α. Η έλλειψη αυτής της βιταμίνης είναι συχνή σε περιοχές όπου η διατροφή αποτελείται κυρίως από ρύζι που δεν περιέχει καροτίνη. Η χρόνια έλλειψη βιταμίνης Α μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας, μέχρι και τύφλωση.

Η Monsanto λοιπόν έφτιαξε το χρυσό ρύζι, μια ποικιλία ρυζιού που δίνει τη δυνατότητα στον οργανισμό μας να παράξει βιταμίνη Α και έτσι να γλιτώσουν χιλιάδες άνθρωποι κάθε χρόνο από τύφλωση χωρίς να χρειαστεί να αλλάξουν ούτε μεθόδους καλλιέργειας ούτε και να εισάγουν ακριβότερα τρόφιμα. Αλλά η Greenpeace το έχει πολεμήσει όσο κανένα άλλο. Το να είσαι κατά των ΓΤΤ διότι είσαι φιλάνθρωπος και παράλληλα να πολεμάς το χρυσό ρύζι είναι ο ορισμός της παράνοιας και της υποκρισίας.

Παράλληλα τα ΓΤΤ προσφέρουν οικονομικό όφελος στους αγρότες, ακόμα και τους φτωχότερους. Αν αμφισβητείτε πως αυτό είναι αλήθεια δεν έχετε παρά να δείτε τις πωλήσεις τους. Οι αγρότες δεν είναι ηλίθιοι να μην αγοράσουν αυτό που τους συμφέρει και συνεπώς βλέπουν οικονομικό όφελος στις ΓΤΤ. Οπότε καλό είναι να σταματήσουμε να θεωρούμε πως οι αγρότες είναι θύματα.

Όπως είδαμε, το επιχείρημα της «ανήθικης πατέντας» είναι από αδύναμο έως αστείο και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χρησιμοποιείται κατά των ΓΤΤ. Το μόνο επιχείρημα που μπορεί να έχει νόημα είναι αυτό της ασφάλειας των ΓΤΤ ως προς τη κατανάλωση, αλλά και αυτό έχει καταρριφθεί μετά από επιστημονικές έρευνες και ξεκάθαρες τοποθετήσεις όλων των επίσημων και αρμόδιων υπηρεσιών στο χώρο των τροφίμων.

Βέβαια, η μάχη ενάντια στα ΓΤΤ έχει αναχθεί πλέον στο επίπεδο της θρησκείας οπότε, όπως και με τους θρησκευόμενους, τα λογικά επιχειρήματα δεν πιάνουν τόπο και οι απόψεις δεν αλλάζουν.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ

Advertisements

Tagged: , ,

6 thoughts on “«Ανήθικη η πατέντα στα τρόφιμα»

  1. Afroditi Dimou Ιουνίου 21, 2017 στο 16:36 Reply

    Καλησπέρα! Σε διαβάζω με ενδιαφέρον .
    Σήμερα όμως έχω αντιρρήσεις- όποιος έχει δουλέψει στο μάρκετινγκ ξέρει ότι για να αυξήσεις τις πωλήσεις σου( κέρδος) πρέπει να δώσεις added value -πρόσθετη αξία στο προιόν σου ειδικά αν αυτό είναι συνηθισμένο πχ ρύζι.
    Επομένως » το χρυσό ρύζι προστατεύει απο την τύφλωση» μπορεί να είναι αλήθεια αλλά δεν αποδεικνύει ,η δήλωση αυτή απο μόνη της, ότι η Monsanto λειτουργεί για το καλό του κόσμου και όχι για το κέρδος της.
    Μπορεί και να ενδιαφέρεται και για τα δυό και κέρδος και καλό, δεν ξέρω.
    Αυτό όμως που λέω είναι πως το θέμα είναι πολύ πιο σύνθετο και θέλει περισσότερο ψάξιμο πριν καταλήξουμε σε απλουστεύσεις.
    Η Monsanto είναι η εταιρία που πουλάει σπόρους που μεγαλώνουν μόνο με τα δικά της λιπάσματα και χημικά.. Αυτό μπορεί να είναι επιχειρηματικά έξυπνο και θεμιτό και βολικό και φθηνό για τους αγρότες. Συνεπάγεται όμως πως είναι και το καλύτερο για την υγεία μου;

    Μου αρέσει!

    • Greek Skeptic Ιουνίου 21, 2017 στο 17:53 Reply

      Κυρία Δήμου, ευχαριστώ για το σχόλιο.

      Θα τα πάρω με τη σειρά όπως τα γράφετε.
      Το άρθρο δεν είναι για την Monsanto αλλά για το επιχείρημα περί ηθικής πατέντας. Απλώς αναφέρω ένα παράδειγμα όπου μια εταιρία από αυτές που παράγουν ΓΤΤ, και η Monsanto δεν είναι καν η μεγαλύτερη, μπορεί να φτιάξει κάτι που βοηθά άτομα που το έχουν ανάγκη. Για το συγκεκριμένο προϊόν η Monsanto έχει επιτρέψει να δίδεται δωρεάν στους αγρότες των συγκεκριμένων περιοχών.
      Αλλά, όπως είπα στην αρχή, το άρθρο δεν αφορά μια μόνο μεσαίου μεγέθους εταιρία γενετικής, αλλά τις αντιδράσεις για τις πατέντες.
      Αναφέρετε πως Monsanto πουλάει σπόρους στους οποίους μπορείς να χρησιμοποιήσεις το Round Up, αλλά κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να τους αγοράσει. Το κάνει όποιος θέλει.
      Το τι είναι καλό για την υγεία σας το δείχνουν οι έρευνες (λινκ υπάρχουν στο αρχικό άρθρο), οι οποίες λένε πως δεν υπάρχει θέμα υγείας. Το αν μια εταιρία φτιάχνει φύτα που χρειάζονται το δικό της ζιζανιοκτόνο για να μεγαλώσουν δεν λέει απολύτως τίποτα για την ασφάλειά τους.
      Μιας και το συζητάμε, η Monsanto που στοχοποιείται συνεχώς, είναι μόλις η 6η εταιρία στον κόσμο στο αντικείμενο με το 10% των πώλήσεων και πρόσφατα έγινε προσπάθεια εξαγοράς της από την Bayer η οποία νομίζω πως ολοκληρώθηκε, αν και δεν είμαι σίγουρος. Ακόμα και αυτό το στοιχείο, το μέγεθος της εταιρίας, δείχνει πως η κριτική που δέχεται είναι εντελώς παράλογη μιας και, αν τα ΓΤΤ είναι επικίνδυνα, τότε η εταιρία αυτή δεν είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος.
      Ελπίζω να βοήθησα.
      Θοδωρής

      Μου αρέσει!

      • Αχιλλέας Ιουνίου 22, 2017 στο 19:30

        Εντύπωση μου κάνει που λέτε ότι η Monsanto δεν είναι η μεγαλύτερη εταιρεία στον χώρο,(ή έστω ότι δεν ήταν πριν την εξαγορά) απ’ ότι βλέπω είναι η μεγαλύτερη όσον αφορά τους σπόρους, λιπάσματα και παρασιτοκτόνα. στο μοναδικό που βρήκα να είναι 6η είναι στο τομέα των παρασιτοκτόνων και μόνο.

        Μου αρέσει!

      • Greek Skeptic Ιουνίου 22, 2017 στο 20:07

        Αυτό εδώ έχω βρει. Είναι του 2012 βέβαια και το 2016 η Bayer αγόρασε τη Monsanto όπως έχω αναφέρει. Συνεπώς πλέον η Monsanto δεν υπάρχει όπως τη ξέραμε και είναι μέρος της μεγαλύτερης εταιρείας στο κόσμο στον τομέα.
        Όχι πως έχει σημασία βέβαια. Ακόμα και να ήταν η πρώτη και πάλι δεν είναι επιχείρημα υπερ καμίας θέσης

        Μου αρέσει!

  2. AFRODITI DIMOU Ιουνίου 21, 2017 στο 20:10 Reply

    Να διευκρινίσω ότι ο μόνος λόγος που αναφέρθηκα στην Monsanto γιατί την ανέφερε το άρθρο και στο σχολιασμό του άρθρου απάντησα.
    Είμαι υπερ του επιχειρείν, είμαι η ίδια επιχειρηματίας αλλά θέλω να διατηρώ κριτική σκέψη.
    Οπως δεν είναι όλοι οι αγρότες καλά παιδιά έτσι δεν είναι και όλες οι εταιρίες άγιες.
    Και τέλος , επειδή κι εσύ Θοδωρή είσαι skeptic και γράφεις ωραία, ελπίζω κάποια στιγμή να ασχοληθείς και με το θέμα «έρευνες» , πως διεξάγονται , γιατί υπάρχουν για κάθε θέμα πολλαπλές αντικρουόμενες συχνά έρευνες και άλλα ενδιαφέροντα που μπορούν να γίνουν ένα ωραίο άρθρο .
    καλό απόγευμα
    Αφροδίτη

    Αρέσει σε 1 άτομο

    • Greek Skeptic Ιουνίου 21, 2017 στο 21:26 Reply

      Χαρά μου να δέχομαι σχόλια σαν το δικό σας, ψύχραιμα και λογικά.

      Ποτέ δεν θα υποστηρίξω πως κάποια εταιρεία είναι τέλεια. Έχω εργαστεί σε αρκετές και ξέρω πως πίσω από τη βιτρίνα κρύβονται κάθε λογής άνθρωποι. Αν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο που έχετε στο μυαλό σας μου λέτε ή μου δίνετε κάποιο λινκ. Ευχαρίστως να ρίξω μια και δυο ματιές.

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: