Το πρόβλημα με το Facebook


Πριν λίγες μέρες σε συζήτηση στο πιο δημοφιλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης  λέγαμε σε βίγκαν φίλους, μια αναδυόμενη θρησκεία, πως δημιουργούν «echo chambers» και με αυτό το τρόπο δεν ακούν διαφορετικές απόψεις. Διαφώνησαν βέβαια και οι τρεις χρησιμοποιώντας σχεδόν τα ίδια επιχειρήματα.

Το πρόβλημα δεν είναι βέβαια μόνο του Facebook. Οπουδήποτε υπάρχει μέτρηση προτίμησης και το μέσο προσαρμόζεται σε αυτές τις μετρήσεις, συμβαίνει ακριβώς το ίδιο.

Αλλά βιαζόμαστε. Ας εξηγήσουμε αρχικά τι είναι το echo chamber. Ο όρος εδώ χρησιμοποιείται μεταφορικά. Δεν σημαίνει ένα δωμάτιο όπου η ηχώ μας ενισχύεται όσο το δυνατόν περισσότερο, αλλά, στα ΜΜΕ, πρόκειται για συνθήκες στις οποίες οι ιδέες, οι απόψεις, τα πιστεύω μας, ενισχύονται και αναμεταδίδονται πίσω σε εμάς (ηχώ). Μέσα σε ένα τέτοιο μεταφορικό echo chamber, οι διαφορετικές απόψεις πνίγονται και όσοι διαφωνούν, συνήθως, τους απαγορεύεται ο λόγος, ενώ εμείς νιώθουμε να δυναμώνουμε καθώς ακούμε άλλους ανθρώπους, που έχουν τις ίδιες απόψεις με εμάς, να μας λένε πόσο δίκιο έχουμε.

Το Facebook λοιπόν έχει γίνει ένα τεράστιο echo chamber και το πρόβλημα δεν εστιάζεται μόνο στις κλειστές ομάδες κοινού ενδιαφέροντος όπου οι συνθήκες είναι ιδανικές στο να πειστείς πως έχεις απόλυτο δίκιο ακόμα και αν πιστεύεις πως η γη είναι επίπεδη, αλλά στην ίδια του τη λειτουργία.

Το Facebook βλέπει σε τι και ποιον κάνουμε like και μας εμφανίζει παρόμοιο περιεχόμενο ή και αναρτήσεις των ίδιων φίλων.
Το αποτέλεσμα είναι πως ακόμα και μεταξύ των φίλων μας, προτεραιότητα αποκτούν αυτοί στους οποίους κάνουμε like και οι υπόλοιποι, παρόλο που είναι φίλοι μας, παύουν να φαίνονται. Υπάρχουν φίλοι στο Facebook που μπορεί να μη δειτε αναρτήσεις τους ποτέ!

Το ίδιο συμβαίνει χρόνια τώρα με τη τηλεόραση. Μπορεί εδώ να μην υπάρχει αυτόματος αλγόριθμος όπως στο Facebook αλλά η λογική είναι ίδια. Γίνονται μετρήσεις και οι πιο επιτυχημένες εκπομπές επαναλλαμβάνονται. Τα αποτελέσματα τα γνωρίζετε.

Ας το δούμε με ένα παράδειγμα: Αν καθώς οδηγούμε δούμε ένα ατύχημα στην άκρη του δρόμου, όλοι κόβουμε λίγο ταχύτητα και κοιτάμε. Μπορεί να μη διασκεδάζουμε βλέποντας ατυχήματα, αλλά αυτά τραβούν τη προσοχή μας. Ο αλγόριθμος λοιπόν αυτομάτως θεωρεί πως εμείς θέλουμε να βλέπουμε ατυχήματα και μας δίχνει περισσότερα.

Έτσι λοιπόν, χωμένοι μέσα στο echo chamber που λέγεται Facebook, βλέπουμε κυρίως αυτά που ενισχύουν τις απόψεις και τα πιστεύω μας και δεν τα αμφισβητούν ούτε στο ελάχιστο. Μάλιστα, όσο περνάει ο καιρός, τόσο πιο έντονο γίνεται το φαινόμενο αυτό.

Όταν λοιπόν είπα στους βίγκανς πως έχουν δημιουργήσει ένα echo chamber είναι αλήθεια και είναι και σχεδόν αναπόφευκτο να γίνει. Αυτό είναι το πρόβλημα του Facebook.

Το μέσο βέβαια δεν είναι «κακό». Πρόκειται για κάτι νέο και ακόμα πειραματίζεται με αλλαγές και προσαρμογές και, από τα λεγόμενα του Ζούκερμπεργκ, μοιάζει να ξέρουν πως το πρόβλημα υπάρχει.

Πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτή τη κατάσταση; Αρχικά να μη διαγράφουμε άτομα απλώς και μόνο επειδή έχουν διαφορετική άποψη από εμάς. Να παραμένουμε ανοικτοί σε διαφορετικές ιδέες και να ζητάμε στοιχεία που να τις στηρίζουν.

Όπως πάντα, η κριτική σκέψη είναι εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο ακόμα και στην επιλογή των θεμάτων στο Facebook το οποίο, αν το χρησιμοποιήσουμε έξυπνα, μπορεί να γίνει κάτι καταπληκτικό. Διαφορετικά απλώς ακούμε τον εαυτό μας ξανά και ξανά με τραγικά αποτελέσματα.

Advertisements

Tagged: ,

One thought on “Το πρόβλημα με το Facebook

  1. Alexandros Fatsis Ιουνίου 29, 2017 στο 12:28 Reply

    Είχατε μιλήσει για το eco chamber στους φίλους σας και σας είχαν επισημανθεί τα εξής. Στα οποία δεν απαντήσατε ποτέ. Γιατί άραγε; Μήπως γιατί δεν είχατε ούτε έχετε το παραμικρό αντεπιχείρημα;

    Γράφετε

    «Κάθεστε εδώ οι δύο σας και αλληλοχαιδεύεστε. Φτιάχνετε ένα echo chamber και μιλάτε για άλλους πετώντας λινκ λες και τα κατέχετε.
    Δεν πάτε πουθενά έτσι. Απλώς αυτοεπιβεβαιώνεστε.»

    Τα link που παραθέτουμε είναι επίσημες θέσεις κρατικών επιστημονικών φορέων. Και η συζήτηση είναι ανοιχτή.

    Που σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπορεί να τα αντικρούσει και να μας κάνει σοφότερους.

    Οπότε δεν μιλάμε για eco chamber. Eco chamber θα ήταν αν διαγράφαμε όσους διαφωνούν μαζί μας και αν σβήναμε τα σχόλια τους.

    Εσείς για παράδειγμα θα μπορούσατε να φέρετε στοιχεία που να βγάζουν λάθος όσα λέμε. Αλλά δεν έχετε τέτοια στοιχεία.

    Οπότε τι κάνετε, βαφτίζετε τις επίσημες θέσεις κρατικών οργανισμών ηχώ σε echo chamber. Πολύ πιο εύκολο από το να τις δεχτείτε ως αντικειμενικές.

    Και ακόμα πιο εύκολο από το να βρείτε στοιχεία που να τις αντικρούουν.

    Εδώ ολόκληρη η συζήτηση: https://www.facebook.com/Angie.Gkk/posts/1318289571573665

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: