Που είναι ο χαμένος κρίκος;


Ένα από τα αγαπημένα επιχειρήματα των βαθιά θρησκευόμενων που αρνούνται την θεωρία της εξέλιξης των ειδών του Δαρβίνου, είναι το «Που είναι ο χαμένος κρίκος;» Αυτό που εννοούν είναι «που είναι εκείνο το απολίθωμα που μας δείχνει την ενδιάμεση μορφή μεταξύ ανθρώπου και πίθηκου το οποίο δεν αφήνει καμία αμφιβολία για τη καταγωγή μας».

Τα άτομα αυτά βέβαια δεν πρόκειται να πεισθούν ποτέ, όσα απολιθώματα και αν δουν. Είναι μια μάταια προσπάθεια, μιας και κάθε φορά που τους δείχνεις ένα από τα απολιθώματα που έχουμε βρει το οποίο δείχνει την εξελικτική πορεία μας, αυτοί απλώς λένε «και που είναι το ενδιάμεσο πλάσμα, ο χαμένος κρίκος».

Για να καταλάβετε το πόσο προκατηλημένοι είναι εναντίον αυτής της θεωρίας, σκεφτείτε το όλο θέμα σαν ένα φόνο. Έγινε ένας φόνος σε ένα μεγάλο σπίτι και στις κάμερες του σπιτιού βλέπουμε πως ο μπάτλερ μπαίνει στο γραφείο και παίρνει το όπλο με το οποίο σκοτώθηκε το θύμα (ένα απολίθωμα, αλλά που είναι το ενδιάμεσο;). Ελέγχοντας και την άλλη κάμερα βλέπουμε τον μπάτλερ, με το όπλο στο χέρι να περπατά στο διάδρομο που οδηγεί στο δωμάτιο όπου ήταν το θύμα (δεύτερο απολίθωμα στη σειρά). Αντί αυτή η ανακάλυψη να τον πείσει πως ο μπάτλερ το έκανε, απλώς μας λέει πως από εκεί που ήθελε ένα ενδιάμεσο είδος, τώρα θέλει δύο για να πεισθεί, ένα μεταξύ του γραφείου όπου ήταν το όπλοEditorial_cartoon_depicting_Charles_Darwin_as_an_ape_1871-223x300 και του διαδρόμου και ένα μεταξύ του διαδρόμου και του θύματος.

Με άλλα λόγια όσα ενδιάμεσα απολιθώματα και αν βρίσκουμε, τόσο περισσότερα θα ζητούν οι αμφισβητίες. Επιλέγουν να αγνοήσουν αυτά που έχουμε βρει αλλά και όλα όσα εξηγεί η θεωρία της εξέλιξης (μερικά θα δούμε σε επόμενα άρθρα) διότι κλονίζει το πιστεύω τους πως ο θεός έφτυσε και έφτιαξε με λάσπη τον πρώτο άνδρα.

Η αλήθεια είναι πως αν σκεφτεί κανείς πόσες πιθανότητες έχει ένα πλάσμα που πεθαίνει να γλυτώσει τα σαγόνια ενός θηρευτή, να θαφτεί ακριβώς όπως πρέπει προκειμένου να γίνει απολίθωμα, να μείνει ανενόχλητο για χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια, να επιστρέψει στη επιφάνεια της γης μετά από διάφορά τυχαία γεωλογικά γεγονότα και να βρεθεί από κάποιον που ξέρει τι βρήκε, τότε θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά χαρούμενοι που έχουμε βρει αυτά που έχουμε.

Μια άλλη εξήγηση για την έλλειψη αρκετών απολιθωμάτων είναι πως όταν μια ομάδα πλασμάτων χωρίζεται από τα υπόλοιπα του είδους τους (ο πιο συνηθισμένος λόγος να συμβεί αυτό είναι η γεωγραφική απομόνωση), τότε αυτή η μικρότερη ομάδα αρχίζει και εξελίσσεται πιο γρήγορα. Αυτό συμβαίνει διότι η μικρή ομάδα έχει λιγότερα μέλη τα οποία θα προσφέρουν το γενετικό τους υλικό, σε σχέση με την αρχική ομάδα που έχει περισσότερα μέλη τα οποία προσφέρουν γενετικό υλικό που πολλές φορές «διορθώνει» τις μεταλλάξεις που οδηγούν την εξέλιξη.

Αυτή η δεύτερη μικρότερη ομάδα, μπορεί να εξελίσσεται πιο γρήγορα, σε γεωλογικούς χρόνους πάντα, αλλά, όντας μικρότερη, αφήνει απολιθώματα δυσκολότερα.

Πιο πρόσφατα, οι Niles Elederidge and Stephen Jay Gould εξετάζοντας το αρχείο των απολιθωμάτων που έχουμε βρει κατέληξαν στο συμπέρασμα πως τα λεγόμενα «κενά», δεν είναι έλλειψη απολιθωμάτων αλλά αυτό που λέμε «punctuated evolution».

Η θεωρία αυτή μας λέει πως τα είδη αλλάζουν ελάχιστα όταν βρίσκονται σε «στάση», αλλά η αλλαγή από το ένα είδος στο άλλο συμβαίνει γρήγορα (σε γεωλογικό χρόνο) σε αυτούς τους μικρούς, γεωλογικά απομονομένους πληθυσμούς. Στην πραγματικότητα η αλλαγή είδους γίνεται τόσο γρήγορα ώστε δεν μένουν πολλά μεταβατικά δείγματα.

Ταυτοχρόνως, ο άλλος, μεγαλύτερος πληθυσμός αναπαράγεται και αφήνει περισσότερα απολιθώματα. Μερικά εκατομμύρια χρόνια αργότερα, τα απολιθώματα που θα βρεθούν θα είναι κυρίως από την ομάδα σε «στάση» και όχι από τη μικρότερη εξελισσόμενη ομάδα.

Αλλά ακόμα και με τη δυσκολία να έχουμε αρκετά ενδιάμεσα απολιθώματα, σήμερα έχουμε οκτώ ενδιάμεσα είδη της εξέλιξης της φάλαινας και τουλάχιστον 12 δικά μας ενδιάμεσα είδη.

Ένας από τους πρόγονους της φάλαινας. Ο Ambolocetus είχε και πόδια και πτερύγια.

Ένας από τους πρόγονους της φάλαινας. Ο Ambolocetus είχε και πόδια και πτερύγια.

Αν μη τι άλλο, ότι προβλέψεις κάνει η θεωρία της εξέλιξης επιβεβαιώνονται κάθε φορά. Αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να τη δεχθούμε σαν σωστή…μέχρι να έρθει κάτι καλύτερο.

Περισσότερο διάβασμα:

Advertisements

6 thoughts on “Που είναι ο χαμένος κρίκος;

  1. andreannacookie Αύγουστος 30, 2015 στο 21:50 Reply

    Πολύ ωραίο το άρθρο σου! Πάντως δεν μπορώ να πιστέψω τι τρύπες προσπαθούν με μανία να βρουν κάποιοι-κάποιοι για να προστατέψουν τον εύθραυστο κόσμο στον οποίο ζουν. Λες και άμα ανοίξουν τα μάτια τους να δουν την πραγματικότητα η φούσκα τους θα σκάσει με τόσο θόρυβο που θα τους σκοτώσει ακαριαία.

    Μου αρέσει!

  2. Mike Σεπτεμβρίου 3, 2015 στο 19:08 Reply

    Well done για το ωραίο άρθρο. Μου άρεσε η αναλογία με τον μπάτλερ. Συνεχίστε έτσι!

    Μου αρέσει!

    • Greek Skeptic Σεπτεμβρίου 3, 2015 στο 19:43 Reply

      Δεν είναι δική μου αναλογία αλλά του Richard Dawkins. Ευχαριστώ ούτως ή άλλως.

      Μου αρέσει!

  3. Αγωνιστής Σεπτεμβρίου 4, 2015 στο 16:43 Reply

    Πάντα μου έκανε εντύπωση το πώς γίνεται άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως «σκεπτόμενα» και απαιτούν τεκμηρίωση με σαφή επιχειρήματα για οτιδήποτε κάποιος ισχυρίζεται (και καλά κάνουν) να δέχονται με τόση άνεση τη θεωρία της εξέλιξης.

    Το γεγονός και μόνο ότι στην ίδια την ονομασία υπάρχει ο όρος «θεωρία», πράγμα που σημαίνει ότι δεν αποδεικνύεται πλήρως επιστημονικά, θα έπρεπε να τους βάζει σε σκέψεις. Αντ’ αυτού προσπαθούν να καλύψουν τα κενά της θεωρίας αυτής με δικαιολογίες του τύπου «δεν έχουμε ακόμα αρκετά ευρήματα, αλλά κάποτε θα έχουμε», παραβλέποντας ότι αυτό ακριβώς είναι που (δικαίως) κατηγορούν ότι κάνουν οι απανταχού συνωμοσιολόγοι.

    Και για να χρησιμοποιήσω την αναλογία του μπάτλερ, εώς ότου υπάρξει κάμερα που να τον δείχνει να διαπράττει το φόνο τα υπόλοιπα είναι απλώς υποθέσεις. Όσο και αν τα στοιχεία δείχνουν να είναι εναντίον του υπάρχει η πιθανότητα λάθους αφού τα στοιχεία δεν είναι πλήρη, και είναι πλέον θέμα άποψης το αν το έκανε ή όχι. Και δεν νομίζω το δικαστήριο να δεχτεί ως αδιάσειστο επιχείρημα το «δεν υπάρχει κάμερα που να τον δείχνει αλλά κάποια στιγμή θα βρούμε».

    Μου αρέσει!

    • Greek Skeptic Σεπτεμβρίου 4, 2015 στο 23:42 Reply

      Φίλε Αγωνιστή, η λέξη θεωρία στην επιστήμη χρησιμοποιείται ως μια καλά επιβεβαιωμένη και με ισχυρά στοιχεία υποστηριζόμενη υπόθεση που εξηγεί ένα φαινόμενο.
      Αυτό που εσύ εννοείς είναι η λέξη «υπόθεση», η οποία στην επιστήμη χρησιμοποιείται ως: μια προτεινόμενη εξήγηση ενός παρατηρούμενου φαινόμενου ή ομάδας φαινομένων.
      Η λέξη θεωρία στην περίπτωση της εξέλιξης ή της βαρύτητας (όπου επίσης χρησιμοποιείται: θεωρία της βαρύτητας), δεν σημαίνει ξύπνησα και κατέβασα μια ιδέα. Σημαίνει τα παραπάνω.
      Προφανώς η επιστήμη δεν επικαλείται το αλάθητο, όπως κάνει η θρησκεία. Αντιθέτως η επιστήμη ισχυρίζεται πως έχει αυτό που λέμε προσωρινή αλήθεια, η οποία θα αναθεωρηθεί λίγο ή πολύ, αμέσως μόλις εμφανιστούν νέα στοιχεία που τη κλονίζουν.
      Στη περίπτωση της εξέλιξης των ειδών, δεν εμφανίζονται τέτοια στοιχεία, αλλά αντιθέτως ότι στοιχεία εμφανίζονται την επιβεβαιώνουν.
      Τέλος, το επιχείρημά σου περί «κενών» στη γνώση μας δεν στέκει. Κενά υπάρχουν παντού και σε όλους τους τομείς. Με αυτή τη λογική μπορούμε να απορρίψουμε σχεδόν τα πάντα.
      Ελπίζω να βοήθησα.

      Μου αρέσει!

      • Αγωνιστής Σεπτεμβρίου 5, 2015 στο 00:46

        Συμφωνώ με αρκετά από όσα λες, αλλά διαφωνώ στο εξής:

        Εάν η επιστήμη έχει κενά, τότε δεν μπορεί να αποτελέσει σοβαρή βάση για να απορρίψει κάποιος θέματα όπως πχ η θρησκεία (μιας και την αναφέρεις), καθώς δεν μπορεί να δώσει σίγουρη απάντηση. Λογικά θα περίμενε κανείς ότι θα έπρεπε να συμβεί το αντίθετο (και όντως συμβαίνει), αλλά αυτό είναι μεγάλο θέμα και δεν ξέρω αν έχει νόημα να συζητηθεί, καθώς κανείς δεν θα μπορεί να δώσει ατράνταχτες αποδείξεις για τα όσα λέει.

        Πάντως, για να είμαι ειλικρινής έχω ακούσει για νόμο της βαρύτητας και όχι θεωρία, αν και μπορεί να κάνω λάθος. Σίγουρα, όμως, δεν έχω ακούσει για νόμο της εξέλιξης.

        Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: