Ο ρόλος της παιδείας και το μέλλον της Ελλάδας


Τις τελευταίες ημέρες διαβάζω το «Capital in the 21st Century», του Γάλλου οικονομολόγου Thomas Piketty, ένα βιβλίο που μιλάει για τις βασικές αιτίες της ανισότητας στον καπιταλισμό και πως μπορούν να αντιμετωπιστούν. Πρόκειται για μεγάλο και όχι πολύ εύκολο βιβλίο, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς πως το ακούω ως audiobook και δεν διαβάζω το χαρτί ή ebook. Αλλά πρόκειται για μια πολύ καλογραμμένη έρευνα και το προτείνω.

Από το βιβλίο αυτό (το οποίο δεν έχω τελειώσει ακόμα) επέλεξα μερικά αποσπάσματα που μιλάνε για ένα από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους υπάρχει ανισότητα στις μοντέρνες, και όχι μόνο, καπιταλιστικές κοινωνίες. Τα αναφέρω όχι γιατί είναι μοναδικές σοφίες τις οποίες δεν θα βρείτε πουθενά αλλού, αλλά γιατί ενισχύουν αυτό που φωνάζουμε εδώ και χρόνια σε αυτή τη χώρα: η παιδεία και η μόρφωση όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων, είναι μια από τις αποτελεσματικότερες λύσεις για το πρόβλημα της οικονομικής ανισότητας.

Παρακάτω θα βρείτε τα μεταφρασμένα κείμενα και στο τέλος θα βάλω και τα Αγγλικά κείμενα ώστε όποιος θέλει να τα διαβάσει απ’ ευθείας από εκεί.

Οι κύριες δυνάμεις για τη σύγκλιση (μείωση της ανισότητας) είναι η διάχυση της γνώσης και των επενδύσεων στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες. Ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης, καθώς και η κινητικότητα του κεφαλαίου και της εργασίας, η οποία είναι μια παραλλαγή του εν λόγω νόμου, μπορεί να τείνει πάντα προς την κατεύθυνση της σύγκλισης, αλλά η επιρροή αυτού του οικονομικού νόμου είναι λιγότερο ισχυρή από τη διάχυση της γνώσης και των δεξιοτήτων και είναι συχνά ασαφής ή αντιφατική στις επιπτώσεις της. Η γνώση και η διάχυση των δεξιοτήτων είναι το κλειδί για τη συνολική αύξηση της παραγωγικότητας, καθώς και στη μείωση των ανισοτήτων τόσο εντός όσο και μεταξύ των χωρών. Αυτό φαίνεται στη πρόοδο που έγινε από ορισμένες προηγουμένως φτωχές χώρες, με επικεφαλής την Κίνα. Οι αναδυόμενες οικονομίες βρίσκονται τώρα στη φάση κάλυψης των διαφορών με τις προηγμένες. Με την υιοθέτηση των τρόπων παραγωγής των πλούσιων χωρών και την απόκτηση δεξιοτήτων συγκρίσιμων με εκείνες που υπάρχουν αλλού, οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες έχουν κάνει άλματα προς τα εμπρός στην παραγωγικότητα και την αύξηση των εθνικών εισοδημάτων τους.

[…]

Είναι προφανές ότι η έλλειψη επαρκών επενδύσεων στην εκπαίδευση μπορεί να αποκλείσει ολόκληρες κοινωνικές ομάδες από τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης. Η ανάπτυξη μπορεί να βλάψει κάποιες ομάδες, ενώ να ωφελήσει άλλες (δείτε την πρόσφατη αντικατάσταση των εργαζομένων στις πιο προηγμένες οικονομίες από εργάτες στην Κίνα). Με λίγα λόγια, η κύρια δύναμη σύγκλισης, η διάχυση της γνώσης, είναι μόνο εν μέρει φυσική και αυθόρμητη. Εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από πολιτικές για την παιδεία, την πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην απόκτηση των κατάλληλων δεξιοτήτων…

[…]

Για να συνοψίσουμε, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι ο κύριος μηχανισμός για τη σύγκλιση (μείωση των ανισοτήτων) σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο είναι η διάχυση της γνώσης. Με άλλα λόγια, προκειμένου να καλύψουν οι φτωχοί τη διαφορά με τον πλούσιο, πρέπει να επιτύχουν ίδιο επίπεδο τεχνογνωσίας, δεξιοτήτων και εκπαίδευσης, όχι με το να γίνουν η περιουσία των πλουσίων. Η διάχυση της γνώσης δεν είναι σαν μάννα από τον ουρανό: συχνά επιταχύνεται από το διεθνές άνοιγμα (αγορών) και το εμπόριο (η αυτάρκεια, προστατευτισμός, δεν ενθαρρύνει τη μεταφορά τεχνολογίας). Πάνω απ ‘όλα, η διάχυση της γνώσης εξαρτάται από την ικανότητα μιας χώρας να κινητοποιεί τη χρηματοδότηση καθώς και τα ιδρύματα που ενθαρρύνουν μεγάλης κλίμακας επενδύσεις στην εκπαίδευση και κατάρτιση του πληθυσμού, ενώ (ταυτοχρόνως) εγγυάται ένα σταθερό νομικό πλαίσιο το οποίο διάφοροι οικονομικοί παράγοντες θεωρούν αξιόπιστο. Η διάχυση αυτή λοιπόν είναι στενά συνδεδεμένη με τη νόμιμη και αποτελεσματική διακυβέρνηση.

Η έρευνα αυτή λοιπόν δεν αφήνει πολλά περιθώρια διαφορετικής ερμηνείας. Αν πραγματικά θέλουμε να πετύχουμε ανάπτυξη και να μειωθούν οι οικονομικές διαφορές τόσο μέσα στη χώρα, όσο και σε σχέση με τις υπόλοιπες, είναι σημαντικό να επενδύσουμε στην παιδεία.

Αυτή η επένδυση επιτυγχάνεται μόνο εάν έχουμε ένα σταθερό και νόμιμο πλαίσιο διακυβέρνησης της χώρας.

Δεν θα προσπαθήσω να μπω σε λεπτομέρειες σχετικά με το τι αλλαγές χρειάζεται η παιδεία γιατί το κείμενο αυτό θα γίνει βιβλίο και δεν έχω και τις γνώσεις.

Θα σας πω όμως τι δεν χρειάζεται η παιδεία.

  • Δεν χρειάζεται συνεχείς καταλήψεις.
  • Δεν χρειάζεται καταστροφές από ομάδες με ασαφή ή άλλα συμφέροντα.
  • Δεν χρειάζεται κομματικοποιημένες νεολαίες και καθηγητές οι οποίοι βάζουν τα συμφέροντα του κόμματος πάνω από αυτά της σχολής και των φοιτητών.
  • Δεν χρειάζεται δαιμονοποίηση του ιδιωτικού κεφαλαίου και επενδύσεων.
  • Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τη διάκριση και την αριστεία.
  • Δεν χρειάζεται να χαμηλώνουμε τον πήχη προκειμένου να τα ισοπεδώσουμε όλα προς τα κάτω
  • Δεν χρειάζεται συνεχείς αλλαγές οι οποίες δημιουργούν αβεβαιότητα.

Για την κατάσταση στην παιδεία ευθύνονται όλες οι κυβερνήσεις μέχρι σήμερα, αλλά ευθύνεται και η αριστερά, η οποία δεν είχε ποτέ μια αντιπρόταση η οποία να διαφοροποιείται από τις πράξεις των άλλων κομμάτων. Αν μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποιο συμπέρασμα από τις πρώτες κινήσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, είναι πως οι κομματικές/ιδεολογικές αγκυλώσεις καλά κρατούν.

Το αν θα μπορέσουμε να σώσουμε τη παιδεία από τη καταστροφή, θα επηρεάσει σημαντικά τη δυνατότητά μας σαν χώρα να σταθούμε ξανά στα πόδια μας.

Περισσότερα θα ξέρουμε σε μερικά χρόνια, καθώς οι αλλαγές νοοτροπίας χρειάζονται καιρό για να γίνουν. Μέχρι τότε υπομονή και επιλογές βασισμένες σε ψύχραιμη ανάλυση και κριτική σκέψη.

Τα κείμενα στα Αγγλικά:

The main forces for convergence are the diffusion of knowledge and investment in training and skills. The law of supply and demand, as well as the mobility of capital and labor, which is a variant of that law, may always tend toward convergence as well, but the influence of this economic law is less powerful than the diffusion of knowledge and skill and is frequently ambiguous or contradictory in its implications. Knowledge and skill diffusion is the key to overall productivity growth as well as the reduction of inequality both within and between countries. We see this at present in the advances made by a number of previously poor countries, led by China. These emergent economies are now in the process of catching up with the advanced ones. By adopting the modes of production of the rich countries and acquiring skills comparable to those found elsewhere, the less developed countries have leapt forward in productivity and increased their national incomes.

It is obvious that lack of adequate investment in training can exclude entire social groups from the benefits of economic growth. Growth can harm some groups while benefiting others (witness the recent displacement of workers in the more advanced economies by workers in China). In short, the principal force for convergence—the diffusion of knowledge—is only partly natural and spontaneous. It also depends in large part on educational policies, access to training and to the acquisition of appropriate skills, and associated institutions.

To sum up, historical experience suggests that the principal mechanism for convergence at the international as well as the domestic level is the diffusion of knowledge. In other words, the poor catch up with the rich to the extent that they achieve the same level of technological know-how, skill, and education, not by becoming the property of the wealthy. The diffusion of knowledge is not like manna from heaven: it is often hastened by international openness and trade (autarky does not encourage technological transfer). Above all, knowledge diffusion depends on a country’s ability to mobilize financing as well as institutions that encourage large scale investment in education and training of the population while guaranteeing a stable legal framework that various economic actors can reliably count on. It is therefore closely associated with the achievement of legitimate and efficient government. Concisely stated, these are the main lessons that history has to teach about global growth and international inequalities.

Advertisements

Tagged: , ,

7 thoughts on “Ο ρόλος της παιδείας και το μέλλον της Ελλάδας

  1. oxtapus Απρίλιος 7, 2015 στο 13:44 Reply

    Reblogged this on Oxtapus *blueAction.

    Μου αρέσει!

  2. εγώ Απρίλιος 9, 2015 στο 09:20 Reply

    το θέμα δεν είναι να γίνουμε καλύτεροι καταναλωτές με το να παράγουμε και καταναλώνουμε όλο και περισσότερα αγαθά,αλλά να μάθουμε να μην μας είναι αναγκαία τα τόσα υλικά αγαθά (τα περισσότερα ανούσια θα έλεγα),θα σου πει ένας μη καπιταλιστής όμως..

    Μου αρέσει!

    • Greek Skeptic Απρίλιος 9, 2015 στο 09:57 Reply

      Προσωπικά καπιταλιστής είμαι, αλλά αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως πιστεύω πως η υπερ κατανάλωση είναι σωστός τρόπος ζωής.
      Νομίζω πως το ρητό: What’s important is not having what you want, but wanting what you have.
      Αλλά το φιλοσοφούμε πολύ και δεν μου αρέσει η φιλοσοφία.

      Αρέσει σε 1 άτομο

  3. εγώ Απρίλιος 9, 2015 στο 11:25 Reply

    και επειδή έτυχε να διαβάσω και αυτό το άρθρο σήμερα το οποίο είχα ξαναδιαβάσει,το παραθέτω,αξίζει να το διαβάσεις..
    http://www.freeinquiry.gr/pro.php?id=3722

    Αν κάτι πρέπει να γίνει παγκοσμίως είναι να εφαρμοστεί η απο-ανάπτυξη,γιατί όσο και να μορφώσεις τους πολίτες,θα υπάρχει αυτός που θα τους θέλει δούλους και δεν είναι άλλος από τον καπιταλισμό και αυτούς που τον εφαρμόζουν..δεν θα πω τίποτα παραπάνω για να μην το πολύ-φιλοσοφούμε..

    Μου αρέσει!

    • Greek Skeptic Απρίλιος 9, 2015 στο 11:52 Reply

      Θα το διαβάσω. Απλώς να ξέρεις πως ο καπιταλισμός δεν λέει πουθενά πως κάποιοι πρέπει να είναι δούλοι για να λειτουργήσει.
      Όπως δεν λέει ο κομμουνισμός πως όλοι πρέπει να ζουν στη λάσπη, όπως ένα μαχαίρι μπορεί να σκοτώσει αλλά μπορεί και να κόψει ένα καρπούζι.
      Όπως όλα, έτσι και ο καπιταλισμός είναι ένα εργαλείο και το αποτέλεσμα της εφαρμογής του εξαρτάται από τη χρήση που κάνεις.

      Μου αρέσει!

      • εγώ Απρίλιος 16, 2015 στο 19:16

        και η χρήση που έγινε τελικά έχει αποδειχτεί ελαττωματική,προβληματική και μη συμβατή με τα τωρινά δεδομένα..ή κάνω λάθος,και είναι όλα ρόδινα σε αυτό το σύστημα..;

        Μου αρέσει!

      • Greek Skeptic Απρίλιος 16, 2015 στο 20:25

        Ποτέ δεν είπα πως είναι όλα ρόδινα.

        Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: