Ο θεϊκός κόκορας


Ο κόκορας ελάλησε, ο ήλιος ανέτειλε. Άρα ο κόκορας προκάλεσε την ανατολή. Σωστά;

Σαν άνθρωποι είμαστε επιρρεπείς σε πολλά λάθη. Το μυαλό μας είναι φτιαγμένο με ένα συγκεκριμένο τρόπο και πρωταρχικός του στόχος είναι να μας κρατήσει ζωντανούς μέχρι να αναπαραχθούμε, τουλάχιστον.

Αν κάποιος βρει τα παραπάνω περίεργα ή μη αντιπροσωπευτικά δεν θα κάνει λάθος. Η λειτουργία του μυαλού μας μπορεί να είναι αυτή που περιγράφω αλλά ευτυχώς, μετά από χιλιάδες χρόνια, έχουμε καταφέρει να ξεπεράσουμε τις βασικές μας ορμές (έως ένα βαθμό βέβαια, όχι εξολοκλήρου) και δεν είμαστε έρμαιό τους.

Το πρόβλημα  ξεκινά από το γεγονός πως οι άνθρωποι μπορεί να έχουμε προχωρήσει πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια, αλλά το μυαλό μας εξακολουθεί να χειρίζεται καταστάσεις με τον ίδιο τρόπο που τις χειριζόταν όταν ήμασταν ακόμα στις στέπες της Αφρικής και προσπαθούσαμε να ξεφύγουμε από το λιοντάρι και ταυτοχρόνως να βρούμε κάτι να φάμε για να επιβιώσουμε.
Μπορεί εμείς να μη ζούμε πλέον στις στέπες  και να είμαστε στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας, αλλά το μυαλό μας δεν έχει προλάβει να εξελιχθεί ώστε να αντιμετωπίζει τις καταστάσεις που βρίσκουμε μπροστά μας με διαφορετικό τρόπο και εξακολουθεί να βλέπει λιοντάρια κρυμμένα σε γωνίες.

Με άλλα λόγια, η ζωή μας έχει αλλάξει, αλλά το μυαλό μας συνεχίζει να λειτουργεί με τον πρωτόγονο τρόπο που λειτουργούσε χιλιάδες χρόνια πριν. Αυτή η αδυναμία προσαρμογής οφείλεται στο γεγονός πως η εξέλιξη είναι μια πολύ αργή διαδικασία και παίρνει πολλές χιλιάδες ή και εκατομμύρια χρόνια για να προκαλέσει αλλαγές.

Αυτή η ασυμφωνία μεταξύ της ζωής μας και της ικανότητας του μυαλού μας να προσαρμοστεί σε αυτή, είναι  η βασική αιτία που γίνονται λάθη συλλογισμού και όχι μόνο.

Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι αυτό που γίνεται μεταξύ συσχέτισης και αιτίας. Ας το αναλύσουμε εν συντομία.

Όταν ήμασταν στη στέπα, βλέπαμε τη βροχή να πέφτει και λίγο αργότερα το έδαφος να πρασινίζει με μικρά και μεγάλα φυτά. Ήταν λογικό λοιπόν να υποθέσουμε, σωστά, πως η βροχή προκάλεσε αυτή την ανάπτυξη. Έχουμε δηλαδή ένα μηχανισμό στο μυαλό μας ο οποίος συνδυάζει γεγονότα και ειδικά όταν το ένα προηγείται του άλλου, τότε υποθέτει πως το πρώτο είναι  η αιτία για το δεύτερο.

Ας δούμε ένα πιο μοντέρνο παράδειγμα.

Υπάρχει στην Αλάσκα ένα ερευνητικό κέντρο που λέγεται HAARP. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες για το τί ερευνά, όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να δει τα link στο τέλος. Πολλοί που δεν καταλαβαίνουν τί κάνει αυτό το κέντρο, νομίζουν πως είναι ένα υπερόπλο που μπορεί να προκαλέσει σεισμούς σε μεγάλες αποστάσεις. Αυτό ξεκίνησε διότι κάποιος παρατήρησε μια σχέση μεταξύ της λειτουργίας του HAARP και των σεισμών που γίνονται στον κόσμο. Δηλαδή, μια μέρα λειτούργησε το HAARP και μερικές μέρες αργότερα έγινε σεισμός στο Πακιστάν ή κάπου αλλού.Αυτομάτως το συμπέρασμα ήταν πως, αφού το ένα γεγονός (λειτουργία του HAARP) προηγήθηκε του δεύτερου γεγονότος (σεισμός), αυτό σημαίνει πως το ένα προκάλεσε το άλλο.

Αυτή η λογική είναι εξαιρετικά λανθασμένη.

Όταν ένα γεγονός προηγείται ενός άλλου υπάρχει η πιθανότητα  το ένα να προκάλεσε το άλλο (δες κεραυνός και βροντή όπου το πρώτο όντως προκαλεί το δεύτερο) αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητο να συμβαίνει.

Αν ακολουθήσω την παραπάνω λογική θα μπορούσα να καταλήξω άνετα στο συμπέρασμα πως το μέγεθος του ποδιού των παιδιών είναι ανάλογο της νοημοσύνης τους. Δηλαδή, όσο πιο μεγάλο πόδι έχουν τόσο πιο έξυπνα είναι. Είναι λογικό αυτό; Με βάση τον τρόπο σκέψης που περιγράψαμε παραπάνω, ναι είναι. Αλλά φυσικά καμία έρευνα δεν έχει δείξει πως το ένα προκαλεί το άλλο. Απλώς πρόκειται για δύο γεγονότα που το ένα ακολουθεί το άλλο χωρίς όμως το ένα να είναι η αιτία του άλλου.  Στην πραγματικότητα τα πόδια των παιδιών μεγαλώνουν όσο και τα παιδιά μεγαλώνουν. Παράλληλα αυξάνεται και η νοημοσύνη τους. Δύο γεγονότα τα οποία μπορούμε να δείξουμε πως έχουν σχέση μεταξύ τους, αλλά όχι αιτιατή. Το ένα δεν προκάλεσε το άλλο.

Ας δούμε άλλα δύο παραδείγματα με πραγματικές στατιστικές αυτή τη φορά.

1422380_548124745273939_170742366_n

Στο παραπάνω σχεδιάγραμμα βλέπουμε το ετήσιο μερίδιο αγοράς του Internet Explorer της Microsoft καθώς και τον συνολικό αριθμό φόνων, στις ΗΠΑ. Είναι προφανές πως και τα δύο πέφτουν ταυτοχρόνως. Πολύ εύκολα θα μπορούσαμε να πούμε πως έχουν σχέση και πως αν θέλουμε να μειώσουμε τους φόνους στο μηδέν δεν έχουμε παρά να σταματήσουμε τις πωλήσεις του Internet Explorer. Θα ήταν λογικό αυτό; Όχι, διότι μπορεί να είναι δύο γεγονότα με την ίδια πορεία φαινομενικά , αλλά καμία έρευνα δεν έχει δείξει πως η χρήση του Internet Explorer είναι η αιτία για περισσότερους φόνους (αν και κάποιοι φίλοι της Apple μπορεί να διαφωνούσαν μαζί μου 😉 ).

1460226_548097985276615_4173929_n

Σε αυτό το διάγραμμα βλέπουμε την πορεία του αυτισμού και της κατανάλωσης οργανικών τροφών. Εύκολα θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως ο αυτισμός παρατηρείται μετά την κατανάλωση οργανικών τροφών και πως η αύξηση του ενός προκαλεί αύξηση στο δεύτερο. Αλλά και αυτό το συμπέρασμα θα ήταν λανθασμένο.

(Δεν θα ασχοληθώ με το θέμα αυτισμός και εμβόλια, όχι σήμερα).

Είναι προφανές πως το ότι ένα γεγονός ακολουθεί ένα άλλο σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει  πως το ένα είναι  η αιτία του άλλου.
Αυτό δυστυχώς είναι ένα λάθος που όλοι μας κάνουμε καθημερινά μιας και το μυαλό μας είναι φτιαγμένο να ξεχωρίζει τέτοιες σχέσεις και να τους δίνει λάθος ερμηνεία. Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πως είναι ασφαλές να πούμε πως ένα γεγονός είναι η αιτία ενός άλλου μόνο αν υπάρχουν ξεκάθαρες, σωστές έρευνες που να επιβεβαιώνουν αυτή τη σχέση.

Διαφορετικά κινδυνεύουμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως οι πρωινές φωνές του κόκορα είναι  η αιτία της ανατολής του ήλιου. Το επόμενο βήμα θα είναι να λατρέψουμε τον κόκορα ως θεϊκό και τότε καλή μας τύχη.

Πηγές:

  • HAARP: http://en.wikipedia.org/wiki/High_Frequency_Active_Auroral_Research_Program
  • Εμβόλια: http://en.wikipedia.org/wiki/Vaccine_controversies
Advertisements

Tagged: , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: