Εντομοκτόνα, πέρα από τον μύθο


Πολλές φορές έχουμε ασχοληθεί με διατροφικούς μύθους. Έχουμε δει και το θέμα των γενετικά τροποποιημένων τροφών, αλλά και γενικότερα το θέμα της χημειοφοβίας. Αν θέλω να κλείσω αυτόν τον κύκλο θα πρέπει να αναφερθώ και στα εντομοκτόνα.

Νομίζω πως το όνομα “εντομοκτόνα” περιγράφει ακριβώς τί είναι αυτές οι ουσίες και τί κάνουν. Ο λόγος που τις χρησιμοποιούμε είναι πολύ απλός. Στη φύση υπάρχει συνεχόμενος ανταγωνισμός για την τροφή. Όλα τα πλάσματα παλεύουν να επιβιώσουν και όλα αγωνίζονται για περιορισμένη ποσότητα τροφής. Είναι αναμενόμενο λοιπόν να έχουμε και “κλοπές” αλλά ακόμα και θανάτους στην προσπάθεια να εξασφαλιστεί το προς του ζην.

Ψεκάζοντας λοιπόν τις σοδιές με εντομοκτόνα ουσιαστικά μειώνουμε τον ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουμε καθημερινά για την τροφή μας. Κακά τα ψέματα, εκεί έξω υπάρχουν πάρα πολλά πλάσματα που με μεγάλη ευχαρίστηση θα έτρωγαν όλα τα φυτά που προορίζουμε για τον εαυτό μας. Τα αποτελέσματα είναι προφανή και δεν θα τα αναλύσω.

Τί ψεκάζουμε; Δηλητήρια βέβαια! Με ποιό τρόπο θα σκοτώσεις άλλα πλάσματα αν δεν χρησιμοποιήσεις κάτι θανατηφόρο; Δεν μιλάμε για τίγρεις ή λιοντάρια που μια σφαίρα μπορεί να τα σταματήσει. Μιλάμε για πλάσματα τόσο μικρά που καμιά φορά δεν μπορούμε να τα δούμε, πόσο μάλλον να τα σκοτώσουμε με ευκολία.

Χρειαζόμαστε λοιπόν δηλητήρια και είναι προφανές πως ένα δηλητήριο, εκτός από τα ενοχλητικά για εμάς έντομα, θα σκοτώσει και άλλα που δεν θα θέλαμε να δούμε με τα πόδια ψηλά.

Το ιδανικό εντομοκτόνο θα έπρεπε να:

  • σκοτώνει γρήγορα σε μικρές δόσεις
  • να σκοτώνει μόνο το ζιζάνιο που θέλουμε και όχι άλλα
  • να διαλύεται στο περιβάλλον, όχι πολύ γρήγορα ώστε να ραντίζουν κάθε μέρα οι αγρότες, αλλά ούτε και πολύ αργά ώστε να παραμένει χρόνια στην διατροφική αλυσίδα
  • να είναι χαμηλής τοξικότητας για τον άνθρωπο

Ένα τέτοιο προϊόν είναι εξαιρετικά δύσκολο να το βρούμε. Τα εντομοκτόνα που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα χτυπούν το νευρικό σύστημα των εντόμων, μια μέθοδος που είναι σίγουρη, αλλά ταυτοχρόνως χτυπούν και το νευρικό σύστημα άλλων πλασμάτων. Βλέπετε δεν είναι μόνο τα έντομα που έχουν νευρικό σύστημα.

Πάρτε για παράδειγμα το μαλαθείο που χρησιμοποιείται αρκετά στην Ελλάδα για τον έλεγχο των κουνουπιών, των ψειρών και μιας μεγάλης ποικιλίας εντόμων. Δεν είναι ιδιαίτερα τοξικό για τον άνθρωπο εκτός και αν γίνει Μαλαοξόν (δεν θα μπω σε λεπτομέριες σε αυτό το θέμα. Στα links παρακάτω θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες αν θέλετε).
Παράλληλα διαλύεται γρήγορα στο χώμα σε ενώσεις που δεν κάνουν περισσότερο κακό.

Άρα με βάση τα χαρακτηριστικά του ιδανικού εντομοκτόνου που είδαμε παραπάνω, μπορούμε να πούμε πως είναι φιλικό προς το περιβάλλον και εμάς;

Όχι απαραίτητα, γιατί κάνει κακό σε πολλά ψάρια και αμφίβια τα οποία βέβαια δεν είναι ο στόχος μας. Μετρήσεις λένε πως κάθε χρόνο στις ΗΠΑ πεθαίνουν από ζιζανιοκτόνα περίπου 72 εκατομμύρια πουλιά. Παράλληλα τα εντομοκτόνα δημιουργούν πολλά προβλήματα στις μέλισσες οι οποίες είναι εξαιρετικά σημαντικές για την επιβίωση των φυτών, των ζώων και κατ’ επέκταση των ανθρώπων.

Τα εντομοκτόνα και η επίδρασή τους στον άνθρωπο είναι τεράστιο κεφάλαιο και προς το παρόν φαίνεται πως προκαλούν θέματα κυρίως νευρολογικής φύσεως ή δρουν ως ενδοκρινικοί διαταρακτές σε μακροχρόνια επαφή μαζί μας.

Οι υποστηρικτές της “φυσικής ζωής”, οι οποίοι είναι εναντίον κάθε τεχνητού χημικού (μιλάω για αυτούς στο άρθρο περί χημειοφοβίας), μας λένε πως πρέπει να καταργήσουμε όλα τα χημικά εντομοκτόνα και να κάνουμε τη μάχη μας με οργανικά ή με τη χρήση παγίδων ή άλλων εντόμων τα οποία να τρώνε τα ενοχλητικά προς εμάς έντομα.

Αυτό είναι μια εξαιρετική ιδέα και μακάρι να μπορούσαμε να την εφαρμόσουμε. Θα έχει όμως αποτέλεσμα; Θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε τις σοδιές μας στα επιθυμητά, αναγκαία επίπεδα;

Έρευνες έχουν δείξει πως αν σταματήσουν να χρησιμοποιούνται εντομοκτόνα και γυρίσουμε σε οργανικές μεθόδους ελέγχου των εντόμων θα έχουμε κατά μέσο όρο μείωση 25% στην παραγωγή. Αν δούμε τα νούμερα πιο προσεκτικά βλέπουμε πως η μείωση εξαρτάται από το είδος του φυτού και μερικά έχουν μείωση μέχρι και 33% (δημητριακά, λαχανικά), ενώ άλλα έχουν μόλις 3% (φρούτα).

Αυτό σημαίνει πως ίσως να μπορούσαμε να αντικαταστήσουμε τα εντομοκτόνα με οργανικές λύσεις σε κάποιες περιπτώσεις όπου η μείωση στην παραγωγή να είναι μικρή, αλλά σε άλλα φυτά θα ήταν καταστροφικό για την οικονομία και εμάς.

Αλλά είναι μια λύση και αυτό, μια μέση λύση. Δεν καταργούμε όλα τα εντομοκτόνα γιατί είναι κακά, δεν τα επιτρέπουμε όλα γιατί είναι καλά. Τα χρησιμοποιούμε εκεί όπου δεν μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά και μειώνουμε τους “παράπλευρους θανάτους μελισσών”, ενώ εκεί που μπορούμε χρησιμοποιούμε οργανικές μεθόδους και μειώνεται η ποσότητα των χημικών αυτών στη φύση.

Όπως συνήθως τα πράγματα δεν είναι μαύρα ή άσπρα όπως θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι φυσιολάτρες. Δεν είναι “ή κόβουμε ή πεθαίνουμε” και σπασμωδικές κινήσεις βασισμένες σε ελλιπείς γνώσεις μόνο προβλήματα μπορεί να δημιουργήσουν.

Τελικά ο καλύτερος τρόπος να καταπολεμήσουμε τα έντομα που θέλουν να φάνε τις “ντοματούλες” μας είναι να μάθουμε περισσότερα για τη βιολογία τους, και τη ζωή τους. Περισσότερη έρευνα και λιγότεροι ψεκασμοί είναι μια λύση που ακούγεται καλή αλλά όπως πάντα η επιστήμη θέλει χρόνο για να δώσει απαντήσεις. Οπότε ας ξεκινήσουμε σήμερα ώστε να μη φτάσουμε στο χείλος του γκρεμού χωρίς να έχουμε λύσεις.

Πηγές:

Advertisements

Tagged: , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: