Η δύναμη της προσευχής


Το λέω και το ξαναλέω, όταν κάνεις ένα ισχυρισμό θα πρέπει να είσαι σε θέση να τον υποστηρίξεις. Αν δεν μπορείς να το κάνεις τότε ο ισχυρισμός σου, στη καλύτερη των περιπτώσεων, δεν πρέπει να ληφθεί και πολύ σοβαρά, στη χειρότερη, πρέπει να απορριφθεί.

Αν ισχυριστώ πως μπορώ να πετάω, θα πρέπει να μπορώ και να το αποδείξω. Ο πιο εύκολος τρόπος για να γίνει αυτό είναι να απογειωθώ και να αρχίσω να κάνω ελιγμούς στον αέρα. Θα μπορούσα επίσης να πηδήξω από ένα ψηλό σημείο και να μη με τραβήξει η βαρύτητα κάτω αλλά να της αντισταθώ.
Αλλά δεν φτάνει αυτό. Θα πρέπει να είμαι έτοιμος να με ψάξουν για τυχόν σκοινιά ή άλλους μηχανισμούς οι οποίοι θα με κάνουν να μοιάζω με Iπτάμενο Kαραφλό Γαύρο, αλλά στην πραγματικότητα να μην είμαι παρά μόνο Kαραφλός Γαύρος. Θα πρέπει με άλλα λόγια να μπορέσω να πείσω για τους ισχυρισμούς μου ακόμα και τον πιο σκεπτικιστή πριν γίνει αποδεκτό το γεγονός πως έχω γίνει  κάτι σαν τον Superman και αψηφώ τον νόμο της βαρύτητας.

Το επόμενο βήμα είναι να δούμε γιατί συμβαίνει αυτό και με ποιό μηχανισμό εγώ αψηφώ τη βαρύτητα, αλλά αυτό χρειάζεται  πολύ μεγάλη έρευνα η οποία μπορεί να πάρει  πολύ καιρό πριν δώσει αποτελέσματα.

Σήμερα, ανέβασα το ακόλουθο σχόλιο στο FB:

What does “I’ll pray for you” means.

“I want some credit for caring, without actually having to do anything that takes any effort or that actually works.”

Σε απλή μετάφραση, αμφισβητώ την αξία της προσευχής καθώς και την αποτελεσματικότητά της.
Μια φίλη, η Βάσω, έγραψε σαν σχόλιο αν μπορώ να αποδείξω αυτό που γράφω παραπάνω, πως δηλαδή η προσευχή δεν δουλεύει.

Από μια άποψη έχει δίκιο, αφού έκανα ένα ισχυρισμό θα πρέπει να είμαι σε θέση να τον αποδείξω. Αλλά, αυτή η περίπτωση δεν είναι σαν αυτή που περιέγραψα παραπάνω. Ο ισχυρισμός που έκανα είναι πως η προσευχή, που οι πιστοί λένε πως είναι αποτελεσματική, τελικά δεν είναι. Με άλλα λόγια, ο δικός μου ισχυρισμός είναι πως κάτι δεν υπάρχει και αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο, έως αδύνατο να αποδειχθεί. Αντιθέτως, όσοι ισχυρίζονται πως η προσευχή λειτουργεί, αυτοί θα πρέπει να μας το αποδείξουν ακολουθώντας μια μέθοδο παρόμοια με αυτή που περιγράφω για την περίπτωση που θα πετούσα σαν πεταλουδίτσα.

Αλλά το αρχικό σχόλιο έγινε από εμένα και μιας και δεν είμαι τύπος που κάνει ισχυρισμούς ελαφρά την καρδίαν, αποφάσισα να δεχθώ τη πρόκληση της Βάσως, που εκτιμώ ιδιαιτέρως ούτως ή άλλως, και θα παρουσιάσω μια, τη πιο σημαντική και σωστή κατά τη γνώμη μου, έρευνα που έχει γίνει πάνω στο θέμα.
Ναι, είτε το πιστεύετε είτε όχι, έχουν γίνει έρευνες για να φανεί αν η προσευχή είναι αποτελεσματική. Παρόλο που αρκετοί ισχυρίζονται πως ο θεός δεν ανήκει στον “φυσικό” κόσμο, ή κάτι παρόμοιο τέλος πάντων, οι πράξεις του, αν υπάρχουν, έχουν συνέπειες που μπορούμε να διακρίνουμε στην καθημερινότητά μας. Ή τουλάχιστον έτσι μας λέν και για αυτό το λόγο γίνονται οι προσευχές. Όταν κάποιος προσεύχεται ώστε να γίνει καλά ένας δικός του άνθρωπος, τότε η θαυματουργή ίαση θα είναι ένα φαινόμενο που θα παρατηρηθεί από τους γύρω του και θα μπορεί να καταγραφεί. Το ίδιο ισχύει και σε περιπτώσεις που η προσευχή γίνεται για κάτι πιο τετριμμένο, όπως το να κερδίσει κάποιος το λαχείο, ή να πεθάνει η γάτα του γείτονα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί ο θεός να είναι στο υπερπέραν, αλλά το αποτέλεσμα της προσευχής θα είναι χειροπιαστό. Στο κάτω-κάτω, οι άνθρωποι ζούμε στον φυσικό κόσμο και όλα όσα ζητάμε από το θεό έχουν άμεση σχέση με αυτό το κόσμο και όχι τον επόμενο. Κανείς δεν προσεύχεται για να έχει 42 και όχι 40 παρθένες στον παράδεισο (αν και αυτό εμένα δεν μου ακούγεται ως παράδεισος, αλλά τί ξέρω εγώ ο άθεος).

Συνεπώς μπορούμε να ελέγξουμε την αποτελεσματικότητα της προσευχής. Δεν έχουμε παρά να βάλουμε κάποιους πιστούς να προσευχηθούν για κάτι και μετά να δούμε αν αυτό το κάτι έγινε.

Η έρευνα που θα δούμε είναι μια από τις διάφορες που έχουν γίνει, αλλά έχει κάποια χαρακτηριστικά τα οποία την κάνουν να ξεχωρίζει και για αυτό την επιλέγω. Διεξήχθη   από το Templeton Foundation, ένα φιλανθρωπικό οργανισμό του οποίου ο στόχος είναι να “επιταχύνει την πρόοδο των ανακαλύψεων στον πνευματικό κόσμο”. Ουσιαστικά είναι μια οργάνωση που βασικός της στόχος, αν όχι ο μοναδικός είναι να προωθήσει τη θεωρία του Ιδιοφυούς Σχεδιασμού (Intelligent Design) και τον Χριστιανισμό στα σχολεία και όχι μόνο.
Άρα, και μόνο το γεγονός πως αυτή η έρευνα έγινε από έναν οργανισμό που σκοπός του ήταν να δείξει πως η προσευχή λειτουργεί και όχι το αντίθετο, δίνει μια επιπλέον βαρύτητα στα αποτελέσματά της.
Παράλληλα, η έρευνα αυτή, σε αντίθεση με πολλές άλλες, διεξήχθη ακολουθώντας πολύ σωστές μεθόδους  και τα αποτελέσματά της θεωρούνται αξιόπιστα. Για να δούμε λοιπόν τη μεθοδολογία της έρευνας αυτής.

Επιλέχθηκαν 1802 άτομα που είχαν κάνει την ίδια χειρουργική επέμβαση, οι οποίοι πίστευαν πως η προσευχή έχει αποτελέσματα και χωρίστηκαν σε τρείς ομάδες:

  1. Ασθενείς που θα λάμβαναν προσευχές αλλά δεν θα το γνώριζαν
  2. Ασθενείς που θα λάμβαναν προσευχές και θα το γνώριζαν
  3. Ασθενείς που δεν θα λάμβαναν προσευχές (το control group)

Τρεις ομάδες πιστών θα προσεύχονταν για τα παραπάνω άτομα. Οι δύο ομάδες ήταν Καθολικοί και η μία Προτεστάντες και όλοι ήταν από θρησκευόμενες πολιτείες. Να σημειώσουμε πως δεν γνώριζαν τα άτομα για τα οποία θα προσεύχονταν. Η προσευχή ήταν να πάει καλά η επέμβαση και να αναρρώσει γρήγορα ο ασθενής.

Τα αποτελέσματα ήταν τα αναμενόμενα, αν είσαι σκεπτικιστής. Δεν βρέθηκε καμία διαφορά μεταξύ της ομάδας 1 και της ομάδας 3. Αυτό που είχε ενδιαφέρον είναι πως οι ασθενής της ομάδας 2, που γνώριζαν πως ήταν αποδέκτες προσευχών, είχαν περισσότερα προβλήματα κατά τη διάρκεια της επέμβασης από ότι οι άλλες δύο ομάδες!
Μια εξήγηση για αυτό είναι πως η γνώση πως κάποιοι προσεύχονται για αυτούς τους δημιούργησε ,…ψυχοσωματικά προβλήματα. Δεν ξέρω…

Αν μη τί άλλο, η έρευνα αυτή έδειξε πως η προσευχή δεν είχε κανένα απολύτως αποτέλεσμα και θα μπορούσε επίσης  να ερμηνευτεί πως τελικά το να προσεύχεσαι για κάποιον κάνει κακό στην υγεία του! Φανταστείτε οι ασθενείς της ομάδας 2 να έκαναν μήνυση στους προσεύχοντες!

Πέρα από αυτή την έρευνα, υπάρχουν και άλλες, αρκετές που δείχνουν τα ίδια αποτελέσματα και κάποιες που δείχνουν το αντίθετο. Το πρόβλημα είναι πως οι έρευνες που δείχνουν πως η προσευχή έχει αποτέλεσμα είναι διάτρητες όσον αφορά στη μεθοδολογία τους και συνεπώς δεν είναι αξιόπιστες.

Το Templeton Foundation αναγκάστηκε να δημοσιεύσει τα αποτελέσματα της έρευνας, προκειμένου να μη χάσει τη φήμη του αξιόπιστου ερευνητικού κέντρου, λέγοντας πως αυτή δεν είχε σκοπό να αποδείξει την ύπαρξη ή όχι του θεού. Μπορεί να είναι έτσι, αλλά αναρωτιέμαι τί θα έλεγαν αν τελικά η έρευνα έδειχνε θετικά αποτελέσματα.

Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουμε είναι πως μέχρι σήμερα δεν έχει φανεί ότι η προσευχή  έχει αποτέλεσμα ειδικά θετικό, γιατί αρνητικό έχει φανεί! Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως αποκλείεται να βοηθάει. Αλλά αν όσες έρευνες έχουν γίνει και είναι αξιόπιστες, δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση, οφείλουμε να δεχθούμε με μικρή επιφύλαξη, πως η προσευχή είναι απλώς λόγια και τίποτε άλλο.

Δείτε το και από μια άλλη γωνία. Το να προσεύχεσαι είναι σαν να λες στο θεό πως, ενώ είσαι κατ’ ομολογία αμαρτωλός, θέλεις να αλλάξει το σύμπαν με τέτοιο τρόπο ώστε να ευνοήσει εσένα. Δεν ξέρω εσείς, αλλά αν ήμουν θεός μάλλον δεν θα έδινα σημασία.

Νομίζω πως ο Rowan Attcinson το είπε πολύ σωστά: “Να συνεχίσετε να προσεύχεστε. Μπορεί να μην έχει αποτέλεσμα αλλά σας βοηθάει να κοιμηθείτε.”

Πηγές

Advertisements

Tagged: , , ,

4 thoughts on “Η δύναμη της προσευχής

  1. Όταν η προσευχή δουλεύει! | greek skeptic Ιανουαρίου 24, 2014 στο 20:54 Reply

    […] την δύναμη της προσευχής και έχω γράψει και ολόκληρο άρθρο για να παρουσιάσω τους λόγους για τους οποίους […]

    Μου αρέσει!

  2. Όταν η προσευχή δουλεύει! | greek skeptic Ιανουαρίου 24, 2014 στο 20:54 Reply

    […] την δύναμη της προσευχής και έχω γράψει και ολόκληρο άρθρο για να παρουσιάσω τους λόγους για τους οποίους […]

    Μου αρέσει!

  3. Κωσταντινα Μαρτίου 31, 2014 στο 20:25 Reply

    Να μην εισαι τοσο σιγουρος για αυτα που λες και εαν δεν υπάρχει ο θεός τοτε ποιος μας δημιούργησε?

    Μου αρέσει!

    • Theodore Μαρτίου 31, 2014 στο 20:51 Reply

      Γιατί είναι απαραίτητο να μας δημιούργησε κάποιος; Η θεωρία της εξέλιξης των ειδών μας δίνει μια εξαιρετικά όμορφη εξήγηση για την ποικιλία των ειδών στον πλανήτη.
      Αλλά να στο επιστρέψω το ερώτημα. Αν όντως μα δημιούργησε κάποιος θεός, πως ξέρεις πως αυτός είναι ο δικός σου και όχι ο Όντιν ή ένας άλλος από τους χιλιάδες θεούς που έχει κατά καιρούς δημιουργήσει ο άνθρωπος;

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: