Η κβαντική μηχανική στη ψευδοεπιστήμη


tumblr_lr2aedGUJm1r2h5u7o1_500Η επιστήμη μας έχει δώσει πολλά νέα πράγματα και μερικά από αυτά είναι αρκετά δύσκολο να τα καταλάβουμε εμείς που έχουμε πολύ λίγες γνώσεις. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Κβαντική φυσική ή κβαντική μηχανική όπως επίσης λέγεται.

Σαν άνθρωποι έχουμε αρκετές δυσκολίες στο να καταλάβουμε τον κόσμο που βλέπουμε και νιώθουμε με τις αισθήσεις μας. Μπερδεύουμε αυτά που βλέπουμε και ακούμε, η μνήμη μας παίζει παιχνίδια και θυμόμαστε πράγματα που δεν έχουν γίνει ή ξεχνάμε άλλα που έχουν γίνει.

Σε γενικές γραμμές το μυαλό μας είναι φτιαγμένο να καταλαβαίνει τον κόσμο γύρω μας αλλά όχι το μικρόκοσμο (υποατομικά σωματίδια) ή το μακρόκοσμο (σύμπαν). Όταν λέω καταλαβαίνει δεν εννοώ πως δεν μπορεί να καταλάβει, αλλά πως κάποιες έννοιες, όσο προχωρά η επιστήμη είναι δύσκολο να τις συλλάβουμε. Για παράδειγμα, δεν μπορούμε να συλλάβουμε ούτε τα μεγέθη των τεράστιων άστρων που υπάρχουν, ούτε  τις αποστάσεις του διαστήματος. Το ίδιο δυσκολευόμαστε και με τα θέματα που προκύπτουν στον υποατομικό κόσμο των ηλεκτρονίων, πρωτονίων και άλλων σωματιδίων. Αυτό δεν συμβαίνει επειδή είμαστε χαζοί, αλλά γιατί ο εγκέφαλός μας έχει εξελιχθεί με βασικό σκοπό να μας βοηθήσει να επιβιώσουμε σε ένα κόσμο με τίγρεις και λιοντάρια και όχι με άτομα και μόρια.

Αυτή ακριβώς την αδυναμία μας να καταλάβουμε τις πιο ακραίες θεωρίες της φυσικής είναι που εκμεταλλεύονται διάφοροι και είτε με σκοπό να βγάλουν χρήματα, είτε απλώς από άγνοια, δημιουργούν δικές τους θεωρίες που ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα.

Πρόσφατα βρήκα ένα άρθρο στο Facebook που αναφέρει πως οι πεποιθήσεις μας ελέγχουν τη βιολογία μας. Το άρθρο καταλήγει στο “…ότι η βιολογία μας δεν διακρίνει την διαφορά μεταξύ πραγματικού και φτιαχτού φόβου, είτε οι πεποιθήσεις μας είναι λάθος, είτε σωστές, το σίγουρο είναι ότι ελέγχουν τη βιολογία μας.”

Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα και έπρεπε να το ψάξω λίγο. Διαβάζοντας λοιπόν το άρθρο πρόσεξα τα εξής:

“Υπό το πρίσμα, όμως, της κβαντικής θεώρησης, αυτό που υπάρχει πέρα από την έκδηλη φυσική δομή των πραγμάτων δεν είναι τίποτε άλλο παρά ενέργεια.”

Να λοιπόν και οι μαγικές λέξεις “κβαντική θεώρηση”. Θα προσπαθήσω να μη μπω σε λεπτομέρειες σχετικά με την κβαντική μηχανική μιας και δεν τη γνωρίζω αρκετά καλά και τα λίγα που έχω διαβάσει σίγουρα δεν με κάνουν ειδικό. Αλλά σε κάποια πράγματα θα σταθώ και θα προσπαθήσω να δείξω γιατί αυτά που γράφονται είναι λάθος.

Παρακάτω στο άρθρο βλέπουμε: “Η μετατόπιση από την ύλη στην ενέργεια αναπόφευκτα φέρνει στο προσκήνιο την αβεβαιότητα, η οποία συγκαλύπτεται όταν κάποιος επικαλεστεί την Νευτώνεια οπτική και τη σιγουριά που εμπνέει με τους ασφαλείς αιτιώδεις νόμους της.”

Στο σημείο αυτό ο συγγραφέας, εκτός από τη χρήση μπερδεμένης γλώσσας, που είναι χαρακτηριστικό της ψευδοεπιστήμης που προσπαθεί να ακούγεται σοβαρή αλλά στην ουσία δεν λέει απολύτως τίποτα, κάνει μια απόπειρα να μας μπερδέψει με το Uncertainty Principle, UP, (το αξίωμα της αβεβαιότητας). Τι μας λέει το UP; Μας λέει πως σε ένα υποατομικό σωματίδιο, δεν μπορούμε να μετρήσουμε με ακρίβεια όλα τα μεγέθη του. Αν μετρήσουμε τη μάζα του, τότε δεν μπορούμε να ξέρουμε με ακρίβεια την ορμή του και το αντίστροφο. Το UP δεν μιλάει βέβαια για το κόσμο που ζούμε αλλά για το μικρόκοσμο που εξετάζει η κβαντική φυσική. Με άλλα λόγια δεν ισχύει για αντικείμενα μεγαλύτερα από άτομα και σίγουρα δεν ισχύει για εμάς.

Αλλά ο συγγραφέας μας λέει πως οι σκέψεις μας, που στο μυαλό μας είναι ηλεκτρικό ρεύμα που περνάει από τους νευρώνες του μυαλού, ως ενέργεια, είναι κάτω από τον έλεγχο της κβαντικής φυσικής και συνεπώς όσα γράφει ισχύουν. Αυτό είναι λάθος. Η κβαντική φυσική δεν περιγράφει τον ηλεκτρισμό και τη συμπεριφορά του.

Σε άλλο σημείο, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τον όρο «Νευτώνεια Βιολογία». Υποθέτω πως προσπαθεί να διαχωρίσει τη γνωστή βιολογία με τη “κβαντική βιολογία” προκειμένου να πετύχει το στόχο του και να φτιάξει τον αχταρμά που θέλει. Η αλήθεια είναι πως στο υποατομικό επίπεδο δεν έχει νόημα να μιλάμε για βιολογία. Η ιδέα πως οι αρρώστιες μπορούν να θεραπευτούν σε κβαντικό επίπεδο είναι αστεία. Δεν υπάρχει ούτε Νευτώνεια ούτε και κβαντική βιολογία.

Πρέπει να ξανατονίσω πως το μυαλό μας δυσκολεύεται να συλλάβει αυτές τις έννοιες. Είναι αλήθεια πως όσο προχωράς σε μικρότερα “κομμάτια” ύλης, πλησιάζεις στο άτομο και τα σωματίδια που το αποτελούν. Εκεί και μόνο εκεί ισχύουν οι νόμοι της κβαντικής φυσικής. Ναι, όλα στο σώμα μας είναι χημεία, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως μπορείς να θεωρήσεις πως η συμπεριφορά παραμένει ίδια στο υποατομικό επίπεδο. Σε τέτοιο επίπεδο δεν έχουμε χημεία. Είναι άλλος κόσμος που δεν έχει σχέση με αυτά που γνωρίζουμε.

Το μυαλό μας καταλαβαίνει πως όταν κόβουμε ένα ροδάκινο σε όλο και μικρότερα κομμάτια καταλήγουμε σε ένα πολύ μικρό κομμάτι ροδάκινου. Αλλά από ένα σημείο και μετά αυτό δεν συμβαίνει, το ροδάκινο παύει να υπάρχει και αυτά που ξέραμε τα ξεχνάμε.

Για να επιστρέψω στο συμπέρασμα του άρθρου, δεν γνωρίζω αν υπάρχει μηχανισμός που επιτρέπει τις πεποιθήσεις μας να ελέγχουν τη βιολογία μας, αλλά η κβαντική φυσική σίγουρα δεν είναι ένας. Η επιστήμη μέχρι σήμερα έχει δείξει πως η κβαντική φυσική δεν επηρεάζει καθόλου τον κόσμο όπως τον αντιλαμβανόμαστε, αλλά μόνο τον υποατομικό κόσμο.

Άρθρα σαν αυτό, γραμμένα από μια ψυχολόγο που μάλλον δεν ξέρει τίποτα σχετικά με τη κβαντική φυσική, είναι λανθασμένα. Στη προκειμένη περίπτωση δεν νομίζω πως η κυρία αυτή θέλει να δημιουργήσει πρόβλημα, αλλά οι πληροφορίες της δεν παύουν να είναι λανθασμένες.

Δεν προτείνω να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τη κβαντική μηχανική. Είναι δύσκολο θέμα και σίγουρα όχι για όλους. Από την άλλη, αυτή η έλλειψη κατανόησης δεν μας αποτρέπει από το να σκεφτούμε κριτικά και να προσπαθήσουμε να ξεχωρίσουμε την άχρηστη πληροφορία από τη χρήσιμη. Αυτό είναι και το πιο σημαντικό.

Πηγές:

Advertisements

Tagged: , ,

One thought on “Η κβαντική μηχανική στη ψευδοεπιστήμη

  1. Quantum Chop-it Απρίλιος 9, 2013 στο 15:36 Reply

    Ωραίο άρθρο! Μπορεί να σου αρέσει το » Κβαντική Μηχανική: η πιο παρεξηγημένη επιστήμη που δεν γνώρισες ποτέ!»

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: