Η «καραμέλα» της βίας στην Ελλάδα


Οι Έλληνες έχουμε ελαττώματα. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό και δεν υπάρχει και τέλειος λαός (εκτός από τον λαό του Ολυμπιακού ;-)). Όλοι έχουμε τα ελαττώματα και τα προτερήματά μας και όλοι προτιμούμε να βλέπουμε μόνο τα προτερήματα και να ξεχνάμε τα ελαττώματα. Αυτή η νοοτροπία μπορεί να σου ανεβάσει το ηθικό αλλά μόνο βραχυπρόθεσμα διότι στο βάθος του χρόνου τα ελαττώματά σου θα έρθουν να σου ρίξουν σφαλιάρα στο σβέρκο. Δεν θα τη γλυτώσεις.

Ένα από τα ελαττώματά μας των Ελλήνων, είναι πως υπερβάλουμε σχεδόν στα πάντα, έχουμε την τάση να “κάνουμε τη τρίχα τριχιά” όπως έλεγε ο παππούς μου. Αυτό βέβαια δεν μας βοηθάει διότι ο πιο σημαντικός παράγοντας επίλυσης του οποιουδήποτε προβλήματος είναι η αναγνώριση του πραγματικού του μεγέθους. Αν δεν ξέρουμε πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα τότε και λάθος προτεραιότητα θα πάρει και λάθος μέτρα αντιμετώπισής του θα επιλεγούν και λάθος σημασία θα αποκτήσει στη ζωή μας.

Κάτι τέτοιο έχει συμβεί και με το θέμα της βίας στην Ελλάδα και κυρίως τον ορισμό της.

Όλοι λένε πόσο βίαιη είναι η κοινωνία μας και πόσο πέφτουμε θύματα βίας καθημερινά. Οι μεν παραπονιούνται για τη βία του κράτους, οι δε για τη βία των σωματίων, οι παραδίπλα για τη βία του ΔΝΤ και πάει λέγοντας. Μέχρι και ο φούρναρης της γειτονιάς μου διαμαρτύρεται για τη βία που ασκεί η καφετέρια δίπλα του που βάζει τραπεζοκαθίσματα στο πεζοδρόμιο και δεν μπορούν να περάσουν οι πελάτες του.

Μάλλον έχουμε μπερδευτεί λίγο. Δεν μπορεί να είναι όλα βία. Δεν μπορεί τα ΜΑΤ με τα ρόπαλά τους και οι αναρχικοί με τις μπετόβεργες να είναι στην ίδια κατηγορία με τον εξαιρετικά αγενή τύπο που παρκάρει το αυτοκίνητό του πάνω στο πεζοδρόμιο και δεν μπορούμε να περάσουμε.

Αν αρχίσουμε να αποκαλούμε βία οποιαδήποτε συμπεριφορά δεν μας αρέσει τότε έχουμε μπει σε ένα εξαιρετικά ολισθηρό δρόμο που θα μας οδηγήσει σε πολλά προβλήματα.

Η βία πρέπει να έχει ένα μόνο ορισμό που να είναι ξεκάθαρος. Ο Διεθνής Οργανισμός Υγείας (ΔΟΥ) ορίζει τη βία ως εξής:

“Η εσκεμμένη χρήση σωματικής δύναμης ή εξουσίας, απειλούμενη ή πραγματική, εναντίον ατόμου, ή εναντίον ομάδων ή κοινωνιών, που είτε έχει ως αποτέλεσμα, είτε έχει υψηλές πιθανότητες να καταλήξει σε τραυματισμό, θάνατο, ψυχολογική βλάβη, σωματική βλάβη, κακή ανάπτυξη ή στέρηση.”

Να σημειώσω εδώ πως η λέξη “εξουσίας” είναι δική μου μετάφραση στον ορισμό του ΔΟΥ που στα αγγλικά αναφέρεται ως “power” και έχει ως εξής:

Τhe intentional use of physical force or power, threatened or actual, against a person, or against a group or community, that either results in or has a high likelihood of resulting in injury, death, psychological harm, maldevelopment or deprivation.”

Με τη πρόσθεση αυτής της λέξης ο ΔΟΥ προσπαθεί να συμπεριλάβει και την “Ψυχολογική βία”, η οποία όμως, όσο σημαντική και αν είναι, ανήκει σε διαφορετική κατηγορία και κατά τη γνώμη μου πρέπει να εξεταστεί κάτω από διαφορετικό πρίσμα. Αυτή θα τη δούμε παρακάτω.

Αν δεχθούμε λοιπόν αυτό τον ορισμό, τότε τα πράγματα είναι πολύ ξεκάθαρα και αυτομάτως βλέπουμε πως οι ξαπλώστρες στην παραλία που έχουν απλωθεί μέχρι το κύμα, όσο παράνομες και ενοχλητικές και αν είναι, δεν αποτελούν άσκηση βίας εναντίον μας.

Από την άλλη όμως, μπορούμε να μη δεχθούμε αυτό τον ορισμό και να ορίζουμε ως βία οτιδήποτε δε μας αρέσει.

Το πρόβλημα με αυτή τη λογική είναι πως, αν ο ορισμός της βίας είναι υποκειμενικός, τότε δεν υπάρχει τίποτα που να μη είναι δυνητικά βία. Όλα τα παραδείγματα που ανέφερα παραπάνω καθώς και ό,τι μπορείτε να φανταστείτε και ακόμα περισσότερα, όλα μπορούν να θεωρηθούν βία εναντίον μας.

Και ποιό το πρόβλημα με αυτό μπορεί να ρωτήσετε;

Νομίζω πως είναι αυτονόητο. Όλοι , από τη φύση μας, πιστεύουμε πως το να απαντήσουμε στη βία με βία είναι θεμιτό και εμπίπτει στη κατηγορία της αυτοάμυνας. Με αυτή τη λογική εάν κάποιος έχει δυνατά τη μουσική στο σπίτι του και δεν μπορούμε να κοιμηθούμε, έχουμε δικαίωμα να αμυνθούμε στη βία που ασκεί και να τον πλακώσουμε στο ξύλο, αν μπορούμε.

Θα μου πείτε πως το παράδειγμά μου είναι τραβηγμένο και υπερβολικό. Όχι δεν είναι. Όταν ο ορισμός της βίας είναι υποκειμενικός τότε βία μπορεί να είναι οτιδήποτε και αν πιστεύετε πως δεν υπάρχουν άνθρωποι που δεν ανέχονται ούτε τον παραμικρό ήχο το βράδυ, πόσο μάλλον τη δυνατή μουσική, τότε γελιέστε. Υπάρχουν όλων των ειδών οι άνθρωποι που έχουν πολλές ή λίγες αντοχές. Το παράδειγμα δεν είναι υπερβολικό, αλλά αν δεν σας αρέσει ορίστε άλλο ένα:

67439_521789027853246_962639755_n

Ο δημιουργός της παραπάνω εικόνας έχει μπερδευτεί. Εφόσον δέχεται τον υποκειμενικό ορισμό της βίας δεν θα πρέπει να έχει πρόβλημα αν οι άλλοι του λένε πως, για παράδειγμα, η αντίδραση σε αυτά που λέει η τηλεόραση δεν είναι βία.

Στην πραγματικότητα, τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι βία, τουλάχιστον με τον ορισμό που έδωσα. Είναι όμως προφανές πως αν ορίζουμε εμείς ότι θέλουμε ως βία, από μια σφαλιάρα μέχρι τα αυξημένα τέλη κυκλοφορίας, τότε όλα μπορούν να είναι βία και η δική μας βίαιη αντίδραση δικαιολογείται.

Έτσι λοιπόν, χρησιμοποιώντας αυτό ακριβώς το επιχείρημα, οι κουκουλοφόροι σπάνε καταστήματα, αυτοκίνητα, βάζουν φωτιές και σκοτώνουν ανθρώπους (δες Marfin) προκειμένου να αντιδράσουν στη βία που ασκεί το κράτος επάνω τους, στη βία της μείωσης των εισοδημάτων και αύξησης της φορολογίας. Αλλά αυτό δεν είναι βία! Είναι μια εξαιρετικά δυσάρεστη κατάσταση για όλους μας, μπορεί ακόμα να είναι και παράνομη, αλλά ΒΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ.

Το ξεχείλωμα όμως της έννοιας της βίας είναι που δημιουργεί τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Όλοι αισθάνονται θύματα βίας και όλοι αντιδρούν βίαια. Που οδηγεί αυτή η κατάσταση, χρειάζεται να το πω;

Σε συζητήσεις που έχω με φίλους ακούω: Άντε εντάξει, να δεχθώ τον ορισμό για τη σωματική βία, αλλά τί έχεις να πεις για την ψυχολογική βία;

Δεν είμαι ψυχολόγος. Ένα μάθημα ψυχολογίας είχα πάρει στο κολλέγιο και έχω διαβάσει και άλλα 3-4 βιβλία σχετικά με το θέμα, αλλά αυτό δεν με κάνει ειδικό. Ψάχνοντας όμως, δεν βρήκα ορισμό της “ψυχολογικής βίας” όπως βρήκα για τη σωματική. Βρήκα όμως τον ορισμό της “ψυχολογικής κακοποίησης (abuse)” που έχει κάποιες διαφορές:

“Ψυχολογική κακοποίηση, που αναφέρεται επίσης ως συναισθηματική κακοποίηση ή ψυχική κακοποίηση, είναι μια μορφή κακοποίησης που συμβαίνει όταν η συμπεριφορά ενός ατόμου μπορεί να οδηγήσει κάποιον άλλο σε ψυχολογικά τραύματα, όπως άγχος, χρόνια κατάθλιψη, ή μετα-τραυματικό στρες.”

Οι ειδικοί αναφέρουν πως για να θεωρηθεί ψυχολογική κακοποίηση κάποια συμπεριφορά θα πρέπει να είναι συνεχόμενη, χρόνια και όχι να συμβεί μια φορά.

Η μία έννοια της βίας λοιπόν δεν είναι ίδια με την άλλη οπότε και τα συμπτώματά τους είναι διαφορετικά όπως και οι τρόποι αντιμετώπισής τους.

Κάποιος θα μπορούσε να με κατηγορήσει πως παίζω με τις λέξεις και πως τελικά όλα βία είναι. Ίσως να κάνω λάθος. Δεν διεκδικώ το αλάθητο. Αλλά η γνώμη μου είναι (και αυτή αναφέρω εδώ), πως όσο πιο πολύ χρησιμοποιούμε κάτι, τόσο πιο πολύ το φθείρουμε και του μειώνουμε την αξία.

Η βία είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα στην Ελληνική κοινωνία και η λέξη “βία” δεν πρέπει να χρησιμοποιείται “ελαφρά τη καρδία” και για οτιδήποτε.

Βέβαια, αν κάποιος διαφωνεί με αυτά που έχω γράψει παραπάνω και κάνει και αρνητικό σχόλιο, τότε θεωρώ πως ασκεί βία και έχω το δικαίωμα να τον βρω και να του δώσω ένα χεράκι ξύλο  ;-).

Πηγές

Advertisements

Tagged: , , , , ,

One thought on “Η «καραμέλα» της βίας στην Ελλάδα

  1. Cyrus Απρίλιος 28, 2013 στο 10:01 Reply

    I like the valuable info you provide in your articles.

    I will bookmark your weblog and check again here frequently.
    I am quite certain I’ll learn many new stuff right here! Good luck for the next!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: