Ο μύθος του «μικρομάγαζου» και της «μεγάλης κακιάς εταιρίας»


imagesΠέρσι τέτοια εποχή ένας φίλος στο Facebook κοινοποίησε μια φωτογραφία κάτω από την οποία το κείμενο μας παρότρυνε: «αυτές τις γιορτές να ψωνίσουμε μόνο από μικρά καταστήματα της περιοχής μας και όχι από μεγάλα πολυκαταστήματα που ανήκουν σε πολυεθνικές«.

Είμαι φύση σκεπτικιστής και όταν μου λένε να κάνω κάτι, όσο καλό και ρομαντικό αν ακούγεται, το σκέφτομαι λίγο παραπάνω.

Η αλήθεια είναι πως ως Έλληνες έχουμε κάποια χαρακτηριστικά. Μερικά από αυτά είναι μια αριστερίστικη (ας μου επιτραπεί η δημιουργία της λέξης) νοοτροπία η οποία πολλές φορές μας οδηγεί σε λάθος μονοπάτια όπως το να δαιμονοποιούμε το κέρδος, την ιδιοκτησία και μια από τις πιο δημοφιλείς βρισιές να είναι η λέξη «κερδοσκόπος», λες και δουλεύουμε για τη ψυχή της μάνας μας (ας μου το επιτρέψει η μητέρα μου που είναι ζωντανή).

Ένα άλλο χαρακτηριστικό μας είναι πως έχουμε ένα σύνδρομο καταδίωξης. Όλοι είναι εναντίον μας και όλοι θέλουν το κακό μας γιατί μας ζηλεύουν για την ιστορία μας ή θέλουν να μας εκμεταλλευτούν και να κλέψουν τον πλούτο της χώρας μας. Βέβαια κανείς δε μας εξηγεί γιατί μας θέλουν στα γόνατα αλλά ταυτοχρόνως μας δίνουν χρήματα για να μη γονατίσουμε. Το αντεπιχείρημα είναι πως μας τα δίνουν για να μας έχουν του χεριού τους και να έρθουν κάποια στιγμή να τα πάρουν όλα «για ένα κομμάτι ψωμί». Δεν το καταλαβαίνω αυτό το επιχείρημα. Θεωρώ πως θα ήταν πιο απλό να μη μας δώσουν χρήματα, να πτωχεύσουμε και να έρθουν τότε, όταν θα είμαστε απελπισμένοι, πεινασμένοι και τσακισμένοι να τα πάρουν όλα «για ένα κομμάτι ψωμί». Νομίζω πως αυτή η λύση, που δεν περιλαμβάνει πάνω από 100δις δανεικά, θα ήταν πιο απλή και εύκολη.

Αλλά τέλος πάντων. Σε αυτό το άρθρο δεν θα μπω σε λεπτομέρειες για την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας αλλά θα αναφερθώ στο αρχικό μου θέμα.

Ας αναλύσουμε λοιπόν το κείμενο που διάβασα στο Facebook.

Μας λέει, λίγο έως πολύ «ψωνίστε από μικρά τοπικά καταστήματα και όχι από τα μεγάλα τα οποία ανήκουν σε μεγάλες εταιρίες».

Προσωπικά ψωνίζω με δύο κριτήρια, τιμή και ποιότητα. Πρώτα τιμή και μετά ποιότητα. Ψάχνω πάντα να βρω την καλύτερη αναλογία μεταξύ τιμής και ποιότητας. Δεν θα ψωνίσω «σκουπίδια» για να φάνε τα παιδιά μου απλώς επειδή είναι φθηνά, αλλά δεν θα πάρω και το ακριβότερο γάλα διότι η άποψή μου είναι πως, από μια τιμή και πάνω, δεν υπάρχει διαφορά στην ποιότητα. Οι λόγοι που ανεβάζουν υπερβολικά τις τιμές είναι παράπλευρα κόστη όπως marketing, μεταφορικά, και, ίσως το σημαντικότερο, το όνομα (brand name).

Με αυτά τα κριτήρια λοιπόν ψωνίζω εγώ και θεωρώ, για παράδειγμα πως το γάλα Φάγε είναι ίδιο και στο supermarket και στο μαγαζάκι της γειτονιάς. Στο supermarket όμως είναι φθηνότερο. Το ίδιο ισχύει και για πολλά άλλα προϊόντα. Το μαγαζάκι της γειτονιάς είναι ακριβότερο και αυτό είναι λογικό γιατί τα ωράριά του και τα έξοδά του είναι εντελώς διαφορετικά.

Παρόμοια χαρακτηριστικά έχουμε και στα ρούχα, τα παπούτσια και σε άλλα είδη. Τα μεγαλύτερα καταστήματα έχουν καλύτερες τιμές. Τα μικρότερα καταστήματα είναι πιο κοντά μας και συνεπώς πιο εύκολα προσβάσιμα.

Ο κάθε ένας κάνει τις δικές του επιλογές, και τα δικά μου κριτήρια σας τα ανέφερα. Αν βρω ένα τζην παντελόνι σε μεγάλο κατάστημα και το ίδιο είναι ακριβότερο στο κατάστημα της γειτονιάς μου, τότε θα το αγοράσω από το μεγάλο κατάστημα. Ο λόγος είναι απλός: έχω συγκεκριμένα χρήματα διαθέσιμα και δεν έχω τη δυνατότητα να ξοδέψω περισσότερα.

Από μικρό κατάστημα θα αγοράσω μόνο εάν δεν μπορώ να πάω σε μεγαλύτερο κατάστημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι που το επιπλέον κόστος του μικρού καταστήματος μεταφράζεται σε ευκολία πρόσβασης και συνεπώς σε πλεονέκτημα που αξίζει να το πληρώσεις.

Αλλά το να λέμε πως οφείλουμε να μη ψωνίσουμε από μεγάλο κατάστημα γιατί… αλήθεια γιατί στη φωτογραφία αναγράφεται πως δεν πρέπει να ψωνίσουμε από μεγάλο κατάστημα; Δεν μας εξηγεί το λόγο Απλώς αναφέρει πως ανήκουν σε πολυεθνικές και αυτομάτως παίρνουν μπροστά τα αριστερά μας ένστικτα. Σε αυτά βασίζεται.

Η αλήθεια όμως είναι πως σε αυτά τα καταστήματα δουλεύουν Έλληνες που συντηρούν Ελληνικές οικογένειες και αυτές οι εταιρίες προσφέρουν χρήματα στην Ελληνική οικονομία. Αν εμείς, χρησιμοποιώντας ως μοναδικά κριτήρια την εθνικότητα και το μέγεθος της εταιρίας αποφασίσουμε να μην αγοράσουμε από αυτά τα καταστήματα τότε πληγώνουμε κυρίως τους συν-Έλληνες και όχι τις μεγάλες εταιρίες. Για όλες αυτές τις εταιρίες η Ελλάδα δεν είναι περισσότερο από 5% του συνολικού τους τζίρου. Αν δεν βγάζουν κέρδη θα κλείσουν τα καταστήματά τους, όπως έχει ήδη γίνει, και θα απολυθούν οι Έλληνες υπάλληλοί τους. Οι μεγάλες αυτές εταιρίες θα ψάξουν  σε άλλες χώρες τα χαμένα τους έσοδα. Δεν θα ανοίξει ρουθούνι.

Θα μπορούσατε να με ρωτήσετε, άρα τί μας λες, να μη ψωνίζουμε από μικρά καταστήματα αλλά μόνο από μεγάλες πολυεθνικές;

Όχι, δεν λέω αυτό. Το μόνο που λέω είναι πως τα κριτήρια όταν επιλέγουμε από ποιο κατάστημα θα αγοράσουμε δεν θα πρέπει να είναι βασισμένα σε συναισθήματα που προκύπτουν από αριστερούς μύθους. Θα πρέπει να είναι αποκλειστικά το συμφέρον μας. Αν το κριτήριο είναι η τιμή τότε να ψωνίσουμε το φθηνότερο. Αν το κριτήριο είναι η ευκολία τότε να ψωνίσουμε το ακριβότερο. Με αυτό τον τρόπο συντηρούμε και τους δύο με βάση τα διαφορετικά πλεονεκτήματα του καθενός και επιτρέπουμε στην αγορά να λειτουργήσει χωρίς στρεβλώσεις.

Κάποια άλλη επιλογή βασισμένη σε συναισθήματα απλώς διαιωνίζει λάθος ιδέες που δεν βοηθάν ούτε την οικονομία, ούτε την Ελλάδα, ούτε τους Έλληνες.

Τα παραπάνω τα λέει κάποιος που εργάζεται σε μικρή Ελληνική εταιρία και κάθε μήνα πληρώνει μισθούς με πόνο και ιδρώτα.

Advertisements

Tagged: , , , , ,

2 thoughts on “Ο μύθος του «μικρομάγαζου» και της «μεγάλης κακιάς εταιρίας»

  1. Christos Papadimitriou Σεπτεμβρίου 30, 2016 στο 12:32 Reply

    Προφανώς οποιοσδήποτε ισχυρισμός δεν πρέπει να γίνεται αποδεκτός χωρίς επιχειρήματα έτσι και ο συγκεκριμένος. Εφόσον όμως αυτός που κάνει τον ισχυρισμό δεν παρέχει κάποια αιτιολογία, νομίζω είναι αυθαίρετο να υποθέσουμε εμείς οι ίδιοι το επιχείρημα του, ότι δηλαδή θέλει να προκαλέσει αριστερά συναισθήματα. Είναι σαν να παρουσιάζουμε λανθασμένα τη θέση του ομιλητή για να την απορρίψουμε, το οποίο αποτελεί τη λογική πλάνη «το κάψιμο του αχυρανθρώπου». Επίσης είναι βιαστική γενίκευση (λογική πλάνη δηλαδή) να συμπεράνουμε ότι ένας ολόκληρος λαός (10 δις άνθρωποι) έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό (αριστερισμός) με βάση ένα μόνο παράδειγμα και μάλιστα στο Facebook. Με την ίδια λογική θα μπορούσε κάποιος αυθαίρετα να υποστηρίξει ότι όποιος δεν επικροτεί τον καπιταλισμό είναι κομμουνιστής (logical fallacy: false duality). Όσον αφορά τη στήριξη μικρότερων επιχειρήσεων, δεν είναι μόνο θέμα προσωπικού κέρδους ή αριστερής νοοτροπίας, αλλά θέμα δημόσιας υγείας ή κοινωνικής ισορροπίας αν θες, καθώς είναι δυσκολότερο να επιβιώσουν από ότι μεγαλύτερες εταιρίες με μεγαλύτερο προϋπολογισμό. Μια μεγάλη εταιρία με μεγαλύτερο κεφάλαιο μπορεί να κάνει μαζικές αγορές ή μαζική παραγωγή αν έχει δικές της εγκαταστάσεις οπότε να έχει και πιο φθηνές τιμές στα προϊόντα της. Αρα μπορεί να έχει μεγαλύτερο κέρδος, το οποίο στη συνέχεια μπορεί να της επιτρέψει να αναβαθμίσει τις εγκαταστάσεις, το οποίο μετά μπορεί να αυξήσει το κέρδος της και πάει λέγοντας. Δεδομένου ότι για να κερδίσουν κάποιες εταιρίες πρέπει άλλες να χάσουν (διότι η προσφορά του χρήματος στην αγορά είναι πεπερασμένη) και δεδομένου ότι δεν ξεκινάνε όλοι με το ίδιο αρχικό κεφάλαιο στην αγορά (πχ εγώ μπορεί να έχω γεννηθεί σε πλούσια οικογένεια ενώ ο ανταγωνιστής μου σε φτωχή), άρα πολλές φορές οι κανόνες του οικονομικού μοντέλου ευνοούν τον ισχυρό και διαιωνίζουν τη δύναμη του σε έναν συνεχόμενο κύκλο. Αν συμφωνούμε ότι πρόκειται για πρόβλημα οικονομικής ανισότητας, τότε δεν νομίζω ότι μπορεί να λυθεί μόνο στο πλαίσιο του ποια εταιρεία θα επιλέξουμε τα Χριστούγεννα για τις αγορές μας. Το πρόβλημα είναι ευρύτερο. Μέχρι όμως να βρεθεί ευρύτερη λύση, νομίζω ότι είναι αρκετά πρακτικό να βοηθάμε και κάποιες μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες εξαρχής έχουν μειονέκτημα απέναντι σε μεγαλύτερες, αν δεν θέλουμε την αύξηση της φτώχειας, άρα και τη μείωση της δημόσιας υγείας.

    Μου αρέσει!

  2. Christos Papadimitriou Οκτώβριος 1, 2016 στο 09:58 Reply

    Λάθος μου. Ήθελα να πω 10 εκατομμύρια αντί για 10 δις, αναφερόμενος στον πληθυσμό της Ελλάδας.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: