Τα «εργαλεία της δουλειάς» – Tools of the «Trade»

(For an English translation scroll down)

Για κάθε θέμα με το οποίο καταπιάνομαι σε αυτό το blog χρησιμοποιώ ένα σετ από «εργαλεία» τα οποία με καθοδηγούν στο να καταλήξω σε κάποιο συμπέρασμα. Αυτά τα «εργαλεία» θα τα αναφέρω σε διάφορα σημεία, ανάλογα με τη σχετικότητά τους στο συγκεκριμένο θέμα, και προκειμένου να μη χρειάζεται να εξηγώ κάθε φορά τί κάνει αυτό το «εργαλείο», έφτιαξα αυτή την ενότητα όπου θα μπορεί να βρει, όποιος ενδιαφέρεται, το «εργαλείο» και πως αυτό λειτουργεί.

Το Ξυράφι του Όκαμ.

«Είναι το αξίωμα που λέει πως μεταξύ ανταγωνιστικών θεωριών, αυτή που απαιτεί τις λιγότερες υποθέσεις, πρέπει να επιλεγεί.»

Τί μας λέει με άλλα λόγια το αξίωμα; Μας λέει πως αν έχουμε δύο εξηγήσεις για ένα φαινόμενο, αλλα η μια εξήγηση είναι πιο πολύπλοκη από την άλλη, έχουμε μεγαλύτερες πιθανότητες να διαλέξουμε τη σωστή, αν διαλέξουμε αυτή που είναι πιο απλή.

Σετ ανίχνευσης ηλιθιοτήτων

Στο βιβλίο του, The Demon Haunted World: Science as a Candle in the Dark, ο Κάρλ Σάγκαν αναφέρει πως όλοι οι ισχυρισμοί πρέπει να περνάνε κάποια τεστ προκειμένου να δούμε αν είναι σωστοί, ή όχι. Αυτό το τεστ είναι η επιστήμη. Υπάρχουν 10 βήματα που εγώ χρησιμοποιώ, αλλά κάποιος θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει και άλλα ή εντελώς διαφορετικά, προκειμένου να αξιολογήσω έναν ισχυρισμό:

  1. Πόσο αξιόπιστη είναι η πηγή που κάνει τον ισχυρισμό; Έχει η πηγή αυτή ξαναισχυριστεί άλλα πράγματα και αυτά τα άλλα, ήταν σωστά ή όχι;
  2. Μήπως η πηγή έχει κάνει και άλλους παρόμοιους ισχυρισμούς; Αν ναι τότε πρέπει να είμαστε πιο δύσπιστοι γιατί οφείλει να αποδείξει και τους άλλους ισχυρισμούς, μαζί με το νέο που εξετάζουμε.
  3. Μήπως ο ισχυρισμός έχει επαληθευτεί από κάποιον άλλο; Όταν ισχυριζόμαστε κάτι, όσο μεγάλος η μικρός είναι αυτός ο ισχυρισμός, θα πρέπει να μπορεί κάποιος τρίτος να τον επαληθεύσει. Θα πρέπει να μπορεί να τον ελέγξει προκειμένου να δει αν είναι αληθής ή όχι. Αν ένας ισχυρισμός δεν μπορεί να ελεγχθεί τότε δεν είναι δυνατόν να αναφερθούμε στην αλήθεια του.
  4. Ο ισχυρισμός αυτός ταιριάζει με τον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος γύρω μας; Αν ο ισχυριζμός δεν ταιριάζει με αυτά που γνωρίζουμε για το τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο κόσμος, τότε μάλλον είναι λάθος.
  5. Έχει προσπαθήσει κανείς να αποδίξει πως δεν ισχύει ο ισχυρισμός; Έχει σκεφτεί κανείς ποιές άλλες εξηγήσεις θα μπορούσαν να προσφερθούν για τον ισχυριζμό αυτό; Μήπως υπάρχει και άλλος τρόπος να δώσεις εξήγηση;
  6. Που μας οδηγεί η πλειοψηφία των αποδείξεων; Αν όλα τα στοιχεία που έχουμε μαζέψει μας δείχνουν μια εξήγηση, αλλά ένα μας δείχνει μια άλλη, είναι πιο πιθανόν αυτή η άλλη να είναι η λάθος εξήγηση.
  7. Αυτός που κάνει τον ισχυρισμό ακολουθεί τους κανόνες της επιστήμης, ή όχι; Αν δεν χρησιμοποιούνται επιστημονικές μέθοδοι για να βρεθεί η απάντηση τότε ακολουθούμε λάθος δρόμο.
  8. Αυτός που κάνει τον ισχυρισμό προσφέρει και θετικές ενδείξεις ή μόνο αρνητικές; Προσφέρει αποδείξεις για το δικό του ισχυρισμό, τη δική του θεωρία, ή απλώς αρνείται αποδείξεις των άλλων θεωριών; Οι αποδείξεις που προσφέρει ο οποιοσδήποτε πρέπει να είναι θετικές και όχι αρνητικές.
  9. Ο νέος ισχυρισμός εξηγεί τον ίδιο αριθμό φαινομένων με τον παλιό ή λιγότερα; Αν είναι να υιοθετήσουμε μια νέα θεωρία εις βάρος μιας παλαιότερης, τότε αυτή θα πρέπει να εξηγεί περισσότερα. Θα πρέπει να μας δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσουμε. Αν εξηγεί λιγότερα τότε μάλλον είναι λάθος.
  10. Μήπως τα προσωπικά πιστεύω του ατόμου επηρεάζουν τους ισχυρισμούς του; Αν γίνεται κάτι τέτοιο, τότε έχουμε πρόβλημα.

Όταν κάνουμε μεγάλους ισχυρισμούς, χρειαζόμαστε και μεγάλες αποδείξεις.

Το παραπάνω είναι μια μέτρια μετάφραση του Extraordinary claims, require extraordinary evidence, το οποίο σημαίνει πως όσο πιο απίστευτος ο ισχυρισμός σου, τόσο πιο δυνατές πρέπει να είναι και οι αποδείξεις σου. Αν δεν έχεις τόσο δυνατές αποδείξεις να μην ξαφνιαστείς αν αποριφθεί ο ισχυρισμός.

Το βάρος της απόδειξης

Το βάρος της απόδειξης το φέρει αποκλειστικά και μόνο αυτός που κάνει τον ισχυρισμό. Αυτός που λέει πως μας ψεκάζουν για να μας σκοτώσουν είναι υποχρεωμένος να μας δώσει αποδείξεις για του λόγου το αληθές. Δεν έχει δικαίωμα να μας πει: «απόδειξέ μου ΕΣΥ πως δεν μας ψεκάζουν». Είναι δική του ευθύνη να  προσφέρει τις αποδείξεις.

Αποδεικνύοντας το αρνητικό.

Αυτό, τις περισσότερες φορές, είναι αδύνατο να γίνει με ασφάλεια. Εγώ, που είμαι ο σκεπτικιστής, δεν μπορώ να αποδείξω πως ΔΕΝ μας ψεκάζουν για να μας σκοτώσουν. Ακόμα και αν όλα τα στοιχεία που έχω δείχνουν πως αυτό δεν συμβαίνει, δεν μπορώ να είμαι 100% σίγουρος πως έστω και ένα αεροπλάνο δεν ψεκάζει. Συνεπώς μη περιμένετε να είμαι 100% κάθετος για τίποτα. Πάντα θα αφήνω ένα παραθυράκι, γιατί και εγώ λάθη κάνω.

Συνηθισμένα λάθη.

Ακολουθεί πίνακας με συνηθισμένα λάθη που κάνουμε οι άνθρωποι όταν σκεπτόμαστε. Θα τα βρούμε πολλές φορές μπροστά μας.

English Translation

For the subject of this blog, which is to critically look at ideas of all kinds, I am using a set of «tools». These «tools» are mentioned in various places in my posts and instead of having to explain how they are used each time, I place them all here so that you can have access to them at any time.

Occam’s Razor

Occam’s razor is the law of parsimony, economy, or succinctness. It is a principle stating that among competing hypotheses, the one which makes the fewest assumptions should be selected. 

Baloney Detection Kit

  1. How reliable is the source of the claim?
  2. Does the source make similar claims?
  3. Have the claims been verified by somebody else?
  4. Does this fit with how the world works?
  5. Has anyone tried to disprove the claim?
  6. Where does the preponderance of evidence point?
  7. Is the claimant playing by the rules of science?
  8. Is the claimant providing positive evidence?
  9. Does the new theory account for as many phenomena as the old theory?
  10. Are personal beliefs driving the claim?

 

Extraordinary Claims Require Extraordinary Evidence.

When you make a claim that is truly extraordinary, do not expect me to believe you on faith or good will. I will ask for evidence and the more strange your claim is, the stronger your evidence will have to be.

The Burden of Proof

The burden of proof lies entirely on the one making the claim. The claimant cannot ask me to disprove his/her claim, since it is not my responsibility to do so. All proof must be provided by the one making the claim, period.

Proving a Negative

Negatives are almost impossible to be proven. If you were to ask me to prove that chemtrails, for example, are not real, even if all my evidence pointed to this fact, I would not be 100% certain that this chemtrails are not real, since one plane may be spraying stuff around and I would not know it. So, my conclusions are always tentative and never absolute. I am after all human and may make a mistake.

Common Fallacies

Below you will find a table with many common fallacies people make when thinking. We will be using this a lot.

Advertisements

13 thoughts on “Τα «εργαλεία της δουλειάς» – Tools of the «Trade»

  1. […] Τα “εργαλεία της δουλειάς” – Tools of the “Trade&#… […]

    Μου αρέσει!

  2. Ανδρέας Ζουρδός Οκτώβριος 1, 2013 στο 00:00 Reply

    Αυτά τα πράγματα πρέπει να μαθαίνουμε τα παιδιά, όχι το να αποστηθίζουν ανοησίες.

    Μου αρέσει!

    • Λευτέρης Οκτώβριος 16, 2015 στο 16:42 Reply

      Για να είμαστε δίκαιοι, τα βασικά μας τα έμαθαν στο σχολείο (στην Έκθεση Γ’ Λυκείου αν δεν απατώμαι)

      Μου αρέσει!

  3. […] τα παρακάτω τα αλιεύσαμε από το εξαιρετικό greeksceptic.com και μας βρίσκουν απόλυτα σύμφωνους. Αξίζει να τα […]

    Μου αρέσει!

  4. […] πρέπει να αντιμετωπίζεται με τα εργαλεία που αναφέρω εδώ. Αν δεν το κάνουμε αυτό και δεχόμαστε τον όποιο […]

    Μου αρέσει!

  5. […] Τα “εργαλεία της δουλειάς” – Tools of the “Trade” […]

    Μου αρέσει!

  6. […] Τα “εργαλεία της δουλειάς” – Tools of the “Trade” […]

    Μου αρέσει!

  7. […] ξεκίνησα το blog είχα δώσει μια λίστα από εργαλεία που θα βρείτε εδώ, αλλά σήμερα θα προσπαθήσω να το μαζέψω λίγο παραπάνω […]

    Μου αρέσει!

  8. Loukas Ιανουαρίου 4, 2015 στο 00:42 Reply

    Kalispera kai kali xronia. mi gnorizodas pos na epikinoniso mazi sas kai elpizodas na to dite to kimeno tha ithela na erevnisete ean exi vasi to parakato kai gt oxi an vrite xrono na grapsete kai kapoio arthro sto site sas. Efxaristo

    In the December 16, 2004, issue of the British Medical Journal, researchers put forth an idea called the polymeal.34 They examined all of the research on foods and health to see whether they could put together the ideal meal (the polymeal) that, if you ate it every day, would significantly reduce your risk for cardiovascular disease. They came up with a theoretical meal that, eaten daily, would reduce cardiovascular risk by a staggering 75 percent (there’s not a pill in the world that can do that!).
    The ingredients of the polymeal?
    Wine, fish, almonds, garlic, fruits, vegetables, and dark chocolate.”
    Excerpt From: Bowden, Jonny. “The Great Cholesterol Myth.”

    Μου αρέσει!

    • Greek Skeptic Ιανουαρίου 8, 2015 στο 17:28 Reply

      Λουκά, ευχαριστώ για το σχόλιο.
      Θα εκπλαγείς αλλά τα βλέπω όλα.
      Για το θέμα που γράφεις δεν έχω πληροφορίες. Ρώτησα ένα διατροφολόγο που εμπιστεύομαι και η άποψή του ήταν πως μάλλον είναι μπούρδα, αλλά δεν θα ξαφνιαζόταν αν κάποιος προσπαθούσε να φτιάξει το ιδανικό γεύμα.
      Ξέρω πως δεν βοήθησα αλλά μόνο αυτό έχω.
      Στη σελίδα που λέει πληροφορίες μπορείς να βρεις δύο τρόπους επικοινωνίας. Κάνεις ότι σε βολεύει.

      Μου αρέσει!

  9. […] ξεκίνησα το blog είχα δώσει μια λίστα από εργαλεία που θα βρείτε εδώ, αλλά σήμερα θα προσπαθήσω να το μαζέψω λίγο παραπάνω […]

    Μου αρέσει!

  10. Dimitris Zahopoulos Σεπτεμβρίου 7, 2015 στο 17:06 Reply

    Ενδιαφέρον κατάλογος, αλλά έχει πρόβλημα σε ένα σημείο:

    Στις περισσότερες περιπτώσεις ισχυρισμών δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να τους καταρρίψουν. Και όσο παράλογο και αν φαίνεται το ότι π.χ. εξωγήινοι προσγειώθηκαν στην αυλή μας και φτιάξαμε όλοι μαζί τηγανίτες (μη γελάτε, υπήρχε όντως τέτοια φήμη), εάν δεν υπάρχουν μαρτυρίες για το ότι δεν συνέβη τίποτα τέτοιο (π.χ. ο γείτονας που παρακολουθούσε την αυλή όλη την ημέρα) δεν μπορούμε να το απορρίψουμε με βεβαιότητα.

    Εάν όμως είναι έτσι, τότε και η δική μας θέση είναι απλά ισχυρισμός, και άρα οφείλει να εξέταστεί με βάση τους ίδιους κανόνες. Και θα αποτύχει στην εξέταση για τον ίδιο λόγο που αποτυγχάνει και η αρχική θέση: δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία. Άρα τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση;

    Μου αρέσει!

    • Greek Skeptic Σεπτεμβρίου 7, 2015 στο 23:17 Reply

      Σωστή η σκέψη αλλά κάνετε ένα λάθος. Αυτός που κάνει τον ισχυρισμός οφείλει να αποδείξει τα λεγόμενά του, όχι το αντίθετο.
      Εγώ και ο οποιοσδήποτε που ακούει τον ισχυρισμό δεν είναι υποχρεωμένος να αποδείξει τίποτε. Η θέση εκκίνησης (by default που λέμε και στα Αγγλικά) είναι αυτή του σκεπτικισμού.
      Για να φύγουμε από αυτή τη θέση σε οποιοδήποτε θέμα, πρέπει να μας δωθούν αποδείξεις.
      Αν δεν δοθούν τότε έχουμε το δικαίωμα να απορρίψουμε οτιδήποτε. Μάλιστα, όταν ένας ισχυρισμός γίνεται χωρίς αποδείξεις τότε έχουμε το δικαίωμα να τον απορρίψουμε χωρίς αποδείξεις.
      Ένα σχετικό άρθρο είναι το «Έχω ένα δράκο στο γκαράζ μου». Ψάξτε το στο μπλογκ και θα το βρείτε.
      Τέλος, η απόδειξη ενός αρνητικού είναι τις περισσότερες φορές σχεδόν αδύνατη.
      Αν ας πούμε σας πω πως υπάρχουν εξωγήινοι, πως θα αποδείξετε πως δεν υπάρχουν; Μπορείτε να ψάξετε σε όλο το σύμπαν προκειμένου να είστε 100% βέβαιος;
      Αν σας πω πως υπάρχουν μονόκεροι, μπορείτε να ψάξετε σε όλο τον πλανήτη προκειμένου να απορρίψετε τον ισχυρισμό μου; Και πάλι όχι.
      Μπορείτε όμως να πείτε πως με υψηλή βεβαιότητα και βασισμένος στα χ και ψ στοιχεία, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως η ύπαρξη μονόκερων είναι εξαιρετικά απίθανη (όχι αδύνατη) και προκειμένου να τη δεχθούμε θα πρέπει να συνοδεύεται από δυνατά στοιχεία.
      Ελπίζω να βοήθησα.

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: